Uit de Volkskrant van 19 mei 1999:

Een kwart van de zwarte basisscholen is slecht. Dat blijkt uit een analyse van de rapporten die de Inspectie van het Onderwijs gebruikt voor het het onderwijsverslag over 1998, dat vandaag wordt gepubliceerd. Volgens de inspectie slagen die scholen er niet in leerlingen voldoende kennis en vaardigheden bij te brengen. Omdat de scholen niet op eigen kracht kunnen verbeteren, zou er een organisatie moeten komen die ze bijspijkert.

Volgens F. Mertens, inspecteur-generaal van de inspectie, moet zo'n 'McKinsey voor het onderwijs' losstaan van de inspectie. Die zou zich louter moeten bezighouden met het bewaken van de kwaliteit van scholen.

Uit het onderzoek blijkt dat de problemen op de scholen met veel achterstandsleerlingen gigantisch zijn. Niet alleen blijven de resultaten achter, er schort ook nogal wat aan de manier van lesgeven.

Hoewel op die scholen de verschillen tussen leerlingen groot zijn en de klassen het kleinst, slagen de leerkrachten er nauwelijks in slimme en langzame leerlingen passend onderwijs te geven. Bovendien bereiden ze kinderen niet goed voor op de zelfstandige manier van werken in het voortgezet onderwijs, zijn de lessen niet uitdagend genoeg en wordt niet alle verplichte stof behandeld.

Hoewel Mertens hoopt dat de zwarte scholen hun niveau snel opkrikken, vreest hij dat het tekort aan goede leraren en directeuren het onmogelijk maakt 'de beste docenten op de zwakste scholen te krijgen'. De inspectie ziet dagelijks dat juist op de slechte scholen de personeelsproblemen het grootst zijn.

Om nauwkeurig te weten welke scholen goed en slecht zijn, wil Mertens het aantal controles verhogen. Iedere basisschool krijgt eens in de twee jaar bezoek; de scholen in de vier grote steden zien de inspecteur minimaal eenmaal per jaar. De inspectie gaat zelf alle rapporten over scholen via Internet openbaar maken.

Zodra de inspecteur tijdens een routinebezoek twijfelt aan de kwaliteit van het onderwijs, onderwerpt hij de school aan een uitgebreid onderzoek, het zogeheten Integraal Schooltoezicht. De onderzoeken van vorig jaar vormen de basis voor het onderwijsverslag dat Mertens vandaag aan minister Hermans van Onderwijs zal aanbieden.