Extra
Goed nieuws dus, al zijn het zeker niet alleen de bewoners die aan dit positieve resultaat hebben bijgedragen door meer te trouwen, vaker rijbewijzen en bouwvergunningen aan te vragen en op tijd het verhoogde liggeld voor hun boot te betalen.
Wat werkelijk aan de hand is zou ons ontgaan als we de tekst van het persbericht kritiekloos overnemen zoals het Amsterdams Stadsblad op 3 mei jl deed, ongetwijfeld uit tijdgebrek, maar toch.
Maar allereerst het moois dat ons te wachten staat. In het Oostelijk Havengebied en in de Indische Buurt worden nieuwe speelvoorzieningen aangelegd. Voor 150.000 gulden wordt onkruid bestreden en gewerkt aan de kwaliteit van de bomen van Zeeburg. Het jubileum 100 jaar Indische Buurt krijgt vijftig duizend extra te besteden, en voor het bestrijden van armoede en het ondersteunen van allochtonen ouderen is een extra ton uitgetrokken. Verder komt er een nieuwe klimwand bij de sporthal Zeeburg en ook het IISG mag een cadeautje tegemoet zien.
Zo gaat lijst nog enige tijd door en het is allemaal uiterst zinnig waar het extra geld aan besteed gaat worden. Mooi meegenomen dus dat "hondertje" dat we per man in 1999 hebben bijgespijkerd.

Abacadabra
Wordt door het stadsdeel in het persbericht gesuggereerd dat het overschot "met name" is veroorzaakt door hogere opbrengsten van de door het stadsdeel geleverde diensten, in de werkelijkheid ligt het helaas echter anders. Dat is jammer want we zouden natuurlijk ook kunnen pleiten voor een verlaging van de tarieven voor trouwerijen en de afgifte van rijbewijzen.
Uit de Rekening 1999, het document waarin het stadsdeelbestuur verantwoording aflegt over het financiële beleid, wordt naast de genoemde hogere legesopbrengsten à raison van een kleine zes ton voornamelijk andere oorzaken voor het overschot genoemd: Acht ton "extra" rente, een "uitkering" uit het stadsdeelfonds van ƒ 785.000 en een "correctie" op het groot stedenbeleid-geld ad ƒ 1.125.000. Abacadabra voor niet ingewijden in de gemeentefinanciën, maar waarom deze "meevallers" niet gewoon naar buiten gebracht? En dan vragen we ons tegelijkertijd af waarom een andere meevaller in de rekening geheel niet genoemd wordt : het stadsdeel kampt tenslotte al geruime tijd met een groot aantal onvervulde vacature's. Behalve dat hierdoor mogelijk werkachterstanden ontstaan, moet dat toch ook een flinke besparing opgeleverd hebben. Als het in de wandelgangen van het stadsdeelkantoor genoemde percentage van 20 à 25 % niet vervulde vacature's correct is, moet bij een totale personeelsbezetting van ruim 200 man toch gauw twee miljoen minder zijn uitgegeven.

Onduidelijkheid
Daarbij zijn we bij de kern van de problematiek. Het is zelfs met de Rekening 1999 in de hand, absoluut onmogelijk de "meevallers" over 1999 en het "nieuwe beleid" waar het stadsdeel goede sier mee maakt te beoordelen.
Zijn de meevallers een gevolg van efficient beleid of hebben we te maken met een "conservatieve" begrotingstechniek waarbij te verwachten inkomsten vooruit geschoven worden waardoor later "meevallers" geclaimd kunnen worden en "extra beleid" kan worden aangekondigd. Of, maar misschien denken we dan te extreem, worden onaangename feiten gewoon verdoezeld?
Eén ding is duidelijk, er is vooral teveel onduidelijkheid. Waar de Rekening 1999 een verantwoording over de besteding van de aan het stadsdeel toevertrouwde overheidsgelden zou moeten zijn richting Raad en over haar schouders ook naar de buurt, blijven er te veel vragen open.
In de rekening geen enkele mededeling over de bespaarde salarissen op de niet ingevulde formatie. Er is geen toelichting op de ratio van de correctie op de grootstedenbeleid-gelden of het onvoorziene karakter van de uitkering uit het stadsdeelfonds, posten die een groot deel van het positieve resultaat 1999 bepalen. En hoe komt het dat de begrote renteopbrengsten met bijna 100% overschreden worden? Was ook dit niet te voorzien?
De Rekening 1999 geeft geen antwoord op deze praktische vragen, en dat zou zo'n document wel moeten doen, want een stadsdeelbestuur wordt tenslotte vooral op het financiële beleid afgerekend, of zou daarop afgerekend behoren te worden.

Onvoldoende
Maar dan moet een financiële rekening ook werkelijk inzicht kunnen geven in het reilen en zeilen van ons stadsdeel, en niet aanleiding geven tot een zoektocht in ondoorzichtig gegroepeerde cijfers en ondeugdelijk toegelichte balansposities zoals nu het geval is.
Van raadsleden en van geinterresseerde buurtbewoners kan nauwelijks verwacht worden dat zij voor het doorgronden van de jaarcijfers van dit stadsdeel over "detective-achtige" eigenschappen beschikken, en er uiteindelijk toch niet "uitkomen" omdat de door het stadsdeel ter beoordeling van haar beleid aangeleverde cijfers onvolledig zijn en in de verste verte niet voldoen aan moderne inzichten over financiële rapportages zoals in het bedrijfsleven al lang gebruikelijk zijn.

Onvrede
Moet het stadsdeel hierover nog veel leren, van belang is dat dat snel gebeurt. Zouden wij uit de Rekening kunnen opmaken dat het geld voor het nieuwe beleid waar mevrouw Ederveen dezer dagen mee schermt ook voor de financiële experts van het stadsdeel als onverwacht geschenk uit de hemel is komen neerdalen, dus inderdaad "echt nieuw" is, dan zouden wij vertrouwen kunnen hebben in de volledigheid van de "persberichten" die het stadsdeel rondzendt. Dan zouden we niet met een knagende gevoel blijven zitten dat dit "nieuwe" geld misschien al vorig jaar had kunnen worden uitgegeven aan de noodzakelijke uitbreiding van de speelgelegenheden waar de kinderen in ons stadsdeel zo om zitten te springen. Dan was men met het inhalen van het achterstallig onderhoud van het weinige groen al begonnen en dan hadden de armen of allochtone ouderen al een jaar eerder kunnen profiteren van de voorzieningen die het stadsdeel hen nu als "nieuw" beleid biedt.

Knikkers
Dat de voorzitter van de "rekeningcommissie", een groep raadsleden die de jaarrekening van het stadsdeel namens de raad beoordeeld, door zijn medecommissieleden recentelijk is gedwongen zijn functie neer te leggen, is een teken dat de onvrede over de onduidelijkheid van de financiële verantwoording richting raad en buurt, ook binnen de politiek zelf bestaat.
Bij de behandeling van de rekening 1999 zal binnenkort misschien nog een harde noot gekraakt moeten worden maar van belang is vooral dat raad èn buurt werkelijk inzicht gaan krijgen in het "huishoudboekje" van het stadsdeel. Tenslotte is politiek niet meer of minder dan zeggenschap hebben of krijgen over de besteding van de beschikbare middelen. En daarbij gaat het uiteindelijk niet om het spel, maar vooral om de knikkers.

Martin van Etten