Zeeburg Nieuws

Voorpagina
Wijkcentra

10 jaar wijkcentrum Havens Oost

Tong Tong: Geschiedenis van de Indische Buurt en het Oosenlijk Havengebied

Wijkcentra Zeeburg met opheffing bedreigd.

100 jaar Indische Buurt

Vijftig jaar sociaal cultureel werk


Zeeburg, 25 november 2000 - Na het jubileum Honderd Jaar Indische Buurt en het 10-jarig bestaan van het Wijkcentrum Havens-Oost, was het vrijdag 24 november de beurt aan het Wijkopbouworgaan Indische Buurt.
Opgericht vijf jaar na het einde van de tweede wereldoorlog, in het midden van een koloniale crisis rond Nederlands Indië, viert het deze maand dus haar vijftig jarig bestaan.
Dat werd gevierd met een feestelijke receptie, bijgewoond door het voltallige Dagelijkse Bestuur van Stadsdeel Zeeburg en vele betrokkenen bij de politiek en bewonersactiviteiten uit eerdere veelal roerige jaren. Ook gaven opvallend veel GroenLinksers acte de présence, vaak vroegere bestuurders van het wijkopbouwgaan, en later de eerste raadsleden en wethouders van het stadsdeel dat dit jaar overigens ook een jubileum, het tienjarig bestaan, te vieren heeft.
Zo bleek uit de verschillende toespraken dat het wijkopbouworgaan geruime tijd heeft gefungeerd als kweekvijver voor de politiek, want onder de aanwezigen was bijvoorbeeld ook ex-stedelijk wethouder Roel Walraven, die tijdens het officiële deel van het programma de spits mocht afbijten door als eerste spreker een terugblik te geven op de jaren vijftig.

Tegenstellingen
In een gloedvol betoog schetste de voormalige communist Walraven de grote verschillen tussen vroeger en nu. "Het is zo anders allemaal. We hadden bij de oprichting van het wijkcentrum nimmer kunnen vermoeden dat de wereld in vijftig jaar zó zou kunnen veranderen!"
"Geen tv, geen auto's, geen privé telefoons, de sluiting van scheepsbouw en havens nog ver weg, geen IJtunnel, Coentunnel, westelijke tuinsteden. Ook geen allochtonen," constateerde Walraven, "een enkele Chinees met pindablokken daargelaten."
Wel waren er al grote politieke tegenstellingen. De CPN (Communistische Partij Nederland) had volop de "vinger in de pap" in de arbeidersbuurten van Oost en de Oostelijke eilanden, en het was de opkomst van de koude oorlog die de gemeentelijke autoriteiten deed besluiten de wijkcentra in het leven te roepen, er voor zorgend dat noch de communisten, noch de katholieken en protestanten de overhand zouden krijgen.

Stadsvernieuwing
In de eerste jaren, zo bleek uit de bijdrage van de andere sprekers die ieder een decennium voor hun rekening namen, was het wijkcentrum vooral gericht op culturele activiteiten en ondersteunde het het bloeiende verenigingsleven in de buurt. Ook was er een innige band met de winkeliersvereniging. Gezamenlijk organiseerde men festiviteiten als de "jaarlijkse Sinterklaasoptocht en de kerstverlichting in de Javastraat."
Toen in de zestiger en zeventiger jaren de Indische Buurt van slechtere bouwkundige kwaliteit bleek te zijn dan aangenomen, zoals voormalig gemeentelijk voorpostambtenaar Jan Beerenhout betoogde, veranderde het karakter van de activiteiten van het wijkcentrum en kreeg het te maken met een grootscheepse stadsvernieuwingsoperatie waarbij het de bewoners ondersteunde in hun "strijd voor betaalbare huren" en tegen "grootscheepse kaalslag."

Nieuwkomers
In latere jaren werd de Indische Buurt geconfronteerd met de uittocht van de oorspronkelijke bewoners en de komst van grote groepen Marokkanen, Turken, Surinamers en de vele andere nationaliteiten die de buurt rijk werd.
Na het realiseren van de grote nieuwbouwprojecten langs Insulindeweg en in het Zuid-west kwadrant kreeg het wijkbouworgaan juist ook de taak deze nieuwkomers wegwijs te maken in de Nederlandse samenleving en hen, net zo zoals vroeger met de Nederlanders, te ondersteunen bij huur- en woonzaken en de gevolgen van de verdere vernieuwing van de buurt. Dat in latere jaren, tegelijk met de toename van de problemen in de buurt, de budgetten voor het sociaal-cultureel werk door de gemeentelijke autoriteiten omlaag geschroefd werden, maakte het het opbouwwerk er niet gemakkelijker op.

Berlageblokken
Ondanks de genoeglijke atmosfeer tijdens de receptie, kon niet verheeld worden dat het wijkopbouworgaan de laatste jaren in zwaar weer terecht gekomen is, niet in minst omdat de ondersteuning door het wijkcentrum van bewonersacties tegen de sloop van de Berlageblokken haar door de stadsdeelbestuurders niet in dank is afgenomen. Terwijl dat uiteindelijk toch één van de taken is van dit typisch Nederlans product van de overlegcultuur dat het wijkcentrum óók is. Waarbij het doel bewoners zodanig te ondersteunen dat ze een gelijkwaardige partij zijn van het stads- en stadsdeelbestuur, als een rode draad door haar geschiedenis loopt.


© 2000 Wijkcentra Voorpagina info@zeeburgnieuws.nl