door Peter de Jong (fractie voorzitter PvdA)

Het geluid van de wind die om de toren waait vormt een schril contrast met de stilte van de lift die me in enkele seconden naar de 50 meter hoge omloop heeft gebracht. Het is koud maar helder weer en dus heb ik een prachtig uitzicht over het IJselmeer aan de ene kant en IJburg en de rest van Amsterdam aan de andere kant. Onder de toren ligt het Zeeburgereiland en ik kan nog net de IJtram het transferium in zien rijden.

Het is november 2020; twintig jaar is voorbijgegaan sinds de eeuwwisseling. Het stadsdeel Zeeburg, inmiddels deel uitmakend van de 15 jaar daarvoor ingestelde Randstad regio, ligt er vredig bij. Woelige jaren zijn voorbijgegaan. Er is ontwikkeld, gebouwd, gesloopt, opgeknapt, maar ook geleden onder de economische crisis van rond 2010, gevreesd tijdens de watersnood van 2015, genoten van de hete zomers en strenge winters aan het begin van de eeuw, maar er is vooral ook geleefd. In de Indische buurt, het Oostelijk Havengebied en IJburg wonen alles bij elkaar inmiddels bijna 75.000 mensen harmonieus samen in een typisch Amsterdamse stadsdeel.

Zeeburg, ook wel Cyburg genoemd, gezien de inmiddels vermaarde reputatie die het stadsdeel heeft als kenniswijk van Nederland, staat er goed voor. Het stadsdeel is veelkleuriger, veelvormiger en veelzijdiger dan het ooit is geweest. De economische impuls voor de Indische buurt aan het einde van de vorige eeuw heeft de wijk geen windeieren gelegd. De werkloosheid is eindelijk gedaald tot onder het regionaal gemiddelde en de wijk is flink opgeknapt. Het Javaplein heeft de afgelopen twintig jaar gewerkt als katalysator in de buurt. Het Oostelijk Havengebied heeft zich bewezen als stadswijk en heeft - in tegenstelling tot de Concertgebouwbuurt en Buitenveldert - niet te maken met verpaupering en leegstand. IJburg (door haar bewoners liefkozend IJdorp genoemd) heeft zich ontwikkeld tot een milieuvriendelijke groene woonbuurt waar dankzij het nieuwe lasernetwerk wonen en thuiswerken zeer goed samen gaan.

Maar… wees gerust. Geen sciencefiction vanavond maar een poging tot een blik in de toekomst. Verleidelijk zo aan de vooravond van een nieuwe eeuw. Als goed PvdA-er zeg ik dan: die toekomst krijgen we niet zo maar, daar moeten we wel wat voor doen. Wat staat het stadsdeel Zeeburg anno 1999 te doen om aan die betere toekomst te blijven werken? Ik licht er vanavond namens mijn fractie enkele prioriteiten uit.

De financiën
Het stadsdeel staat er financieel goed voor. Dat is prettig en de PvdA fractie complimenteert het Dagelijks Bestuur met haar sluitende begroting voor 2000. Wel vinden wij de reserves aan de hoge kant. Onderzoek naar de hoogte van de algemene reserve is naar ons idee op zijn plaats. Nu de komende jaren veel extra werk moet worden verricht, moet kritisch worden gekeken naar het aantal ambtenaren die nodig zijn om dit werk uit te kunnen voeren. De PvdA fractie is van mening dat het aantal arbeidsplaatsen in vergelijking met andere stadsdelen niet echt royaal valt te nomen en juicht het dan ook toe dat voor een bescheiden uitbreiding van de formatie wordt gekozen. Omdat met de bouw van IJburg de kosten voor een niet onbelangrijk deel voor de baat uitgaan vragen wij het DB er bij de Centrale Stad op aan te dringen de uitkering uit het stadsdeelfonds tussentijds aan te passen aan de groei van het aantal inwoners van Zeeburg.

Werkgelegenheid en armoedebeleid
Voor de PvdA in dit stadsdeel is groei van de werkgelegenheid essentieel. Vooral nu de werkloosheid met name in de Indische buurt nog steeds veel te hoog is. De PvdA wil dat het DB nog een extra medewerker aanstelt voor het daadkrachtig opzetten en ten uitvoer brengen van werkgelegenheidsprojecten en -plannen. In haar functie van werkgever dient de stadsdeelorganisatie aan het diversiteitbeleid meer inhoud te geven door middel van stages, trainees, actieve werving en gepaste functie-eisen. Hoewel wij de Melkertbanen een goed instrument vinden, willen wij dat het DB in 2000 onderzoekt wat voor mogelijkheden er zijn om medewerkers door te laten stromen naar een reguliere baan.
Er zijn voldoende harde criteria die aangeven dat armoede een echt probleem is in dit stadsdeel. Daarbij is de wachtlijst voor schuldhulpsanering een duidelijk voorbeeld. Schuldhulpverlening is één van de belangrijkste instrumenten die het stadsdeel kan inzetten bij het aanpakken van armoedeproblemen. Daarbij is schuldhulpverlening aan jongeren voor mijn fractie een extra aandachtspunt. Schuldhulpverlening blijft echter symptoombestrijding; de uiteindelijke oplossing ligt in arbeidsparticipatie en financiële zelfstandigheid. De gemeente Amsterdam heeft, samen met het Ministerie van Binnenlandse Zaken onder andere ons stadsdeel aangewezen om in aanmerking te komen voor een Europese subsidie. Met de inzet van deze gelden en een grote (financiële) inspanning van het stadsdeel moet het lukken om de leefomgeving te verbeteren, meer kansen te benutten en de maatschappelijke samenhang in met name de Indische buurt te versterken.

Kinderopvang
Het is verheugend dat de doelstelling uit het programakkoord ten aanzien van het aantal kindplaatsen vrijwel is gehaald. Daarnaast lukt het financieel prima met de niet gesubsidieerde plaatsen. We juichen het toe dat het DB heeft toegezegd naar meer verscheidenheid in de kinderopvang te willen streven. De wachtlijsten zijn echter nog steeds erg lang hetgeen een extra inspanning nodig maakt. De PvdA fractie wil alsnog op korte termijn onderzocht hebben of er extra mogelijkheden voor huisvesting zijn. Graag zouden we zien dat het DB een 'taskforce' kinderopvang instelt om de problemen met kracht aan te pakken.

Openbaar Vervoer
Gelukkig maken veel bewoners in het stadsdeel gebruik van het openbaar vervoer. Dat moet wat de PvdA betreft vooral zo blijven. De PvdA vraagt het DB er bij de Centrale Stad en het GVB op aan te dringen dat de Indische buurt één zone wordt. Wij zijn bezorgd over de lange termijn plannen van het GVB. Omdat men tramlijnen niet wil laten beconcurreren door buslijnen, lopen we het gevaar dat met name in het Oostelijk Havengebied een aanzienlijke verarming van het aantal buslijnen op gaat treden.
De PvdA fractie is voornemens om in het voorjaar van 2000 een mini conferentie te organiseren over deze problematiek, waarbij we vertegenwoordigers (beleidsmakers) van het busbedrijf en het trambedrijf van het GVB uitnodigen om in breed perspectief over deze problematiek te spreken en ook eventuele alternatieven zoals vervoer over het water nader te bespreken.

Speelvoorzieningen
Uit de door de Centrale Stad gepresenteerde plannen begrijpen wij dat er op de middellange termijn voor wat betreft de speelvoorzieningen in het Oostelijk Havengebied veel gaat verbeteren. Knelpunt blijft het KNSM-eiland, aangezien dit een nogal 'stenig' gebied is. Mijn fractie heeft een plekje op de zuidkant van de kop van het KNSM-eiland gevonden en verzoekt het DB dit als speelplaats in te richten. Daarnaast dient mijn fractie een amendement op de begroting in om het budget voor speelvoorzieningen incidenteel met fl. 100.000,-- te verhogen. Er zijn namelijk een aantal (deels tijdelijke) voorzieningen waarvoor extra geld noodzakelijk is. Mijn fractie vraagt het DB om een time-out ten aanzien van het plan voor een steiger rond de kop van het KNSM-eiland. Wij willen dat het DB zich nog eens bezint op de vraag of plaatsing van deze uiterst dure voorziening nog wel steeds noodzakelijk en gewenst is.

Bevorderen van werkgelegenheid, armoedebeleid, uitbreiding van kinderopvang, goed openbaar vervoer en uitbreiden van speelvoorzieningen, zijn voor de PvdA fractie in 2000 dus de belangrijkste speerpunten. Als we er in slagen deze belangrijke zaken in de eerste jaren van het nieuwe millennium goed te regelen, dan blijft wat ons betreft het eerder geschetste beeld geen sciencefiction maar wordt dit werkelijkheid.