Stichting: 'Al in 1999 MKZ vastgesteld in Kootwijkerbroek'
Apeldoorn, 19 april 2001 - Al in november 1999 is mond- en klauwzeer (MKZ) vastgesteld op een kalvermesterij in Kootwijkerbroek, en vermoedelijk ook al een keer voor die tijd.
Dat concludeert de stichting Boer en Vee donderdag op grond van correspondentie tussen ID-Lelystad en de Rijksdienst voor Vee en Vlees. De informatie is verkregen nadat de stichting een beroep deed op de Wet Openbaarheid Bestuur (WOB).
,,Wij zijn enorm geschrokken van deze informatie. Daarom zullen wij onze documentatie donderdag overdragen aan het Openbaar Ministerie in Arnhem'', zegt voorzitter mr. W. baron van Tuyll van Serooskerken donderdag.
Van Tuyll zegt dat de gegevens zijn gedocumenteerd bij ID-Lelystad. Hij wijst op een document waarin ID-Lelystad refereert aan een 'ps' in een brief die 16 november 1999 werd verzonden door afdelingshoofd A. Dekker. Daarin wordt vastgesteld dat op de kalvermesterij in Kootwijkerbroek ,,ingezonden blaarwandmateriaal tweemaal positief is bevonden met behulp van virusisolatie op lammerniercellen.'' ID-Lelystad heeft dit document op 1 april 2001 gefaxt aan P. van der Wal van de RVV.
Volgens de Stichting Boer en Vee hebben ID-Lelystad en de RVV deze informatie ,,kennelijk bewust onder de pet gehouden''. ,,Anders is niet te verklaren waarom na het constateren van een MKZ-besmetting in 1999 er eerder geen enkel bedrijf werd geruimd en er in het geheel geen informatie naar buiten kwam.''
De betrokken kalvermester in Kootwijkerbroek zegt zich van geen kwaad bewust te zijn. ,,Ik werk hier al ruim drie jaar als kalvermester, maar er is hier tot april nooit eerder onderzoek gedaan naar mond- en klauwzeer. Als hier in 1999 of voor die tijd al een besmetting zou zijn vastgesteld, had ik dat geweten.''
Een woordvoerster van ID-Lelystad zei donderdagochtend nog geen commentaar te kunnen geven op de beschuldiging van de Stichting Boer en Vee. Het ministerie van Landbouw verwacht later donderdag te kunnen reageren.

Viroloog: OM moet geruchten Kootwijkerbroek onderzoeken
AMSTERDAM, 17 april 2001 (ANP) - Het Openbaar Ministerie moet een onderzoek instellen naar de geruchten die de ronde doen over de besmetting met mond- en klauwzeer op het kalverbedrijf in Kootwijkerbroek. Dat heeft viroloog S. Barteling, die geldt als een MKZ-deskundige, dinsdagmorgen gezegd.
In Kootwijkerbroek heerst ongenoegen over de hele gang van zaken rond de aanpak van MKZ. Vooral het feit dat geen tweede geval is aangetoond in het gebied dat vol staat met veehouderijen, voedt de argwaan van de inwoners van het dorp.
Een onderzoek door landelijk parket van het OM kan volgens de deskundige voor de gewenste duidelijkheid zorgen. ,,Als ik naar het virologisch verloop in de stallen kijk, noem ik de gang van zaken merkwaardig'', stelt de viroloog. ,,Ik heb begrip voor de ongerustheid bij de bevolking. Rond het geval Kootwijkerbroek zie ik voldoende elementen om justitie een onderzoek te laten doen.''
Boeren in Kootwijkerbroek betwijfelen nog steeds of er werkelijk mond- en klauwzeer in hun dorp is. Volgens hen is het onmogelijk dat het virus maar eenmaal is opgedoken op een bedrijf dat naar hun zeggen in financiële moeilijkheden verkeert. Op een ander bedrijf van dezelfde veehouder in Driesprong bij Ede is geen MKZ uitgebroken. Ook vertoonden de kalveren van de betrokken veehouder geen duidelijke sporen van MKZ, zeggen de boeren. Kootwijkerbroek was vorige week, met name door het heersende ongeloof, het toneel van rellen en acties tegen de ruimingen.
Barteling noemt het onder meer opvallend dat het virus zich niet heeft verspreid naar Ede terwijl de Kootwijkerbroekse boer op wiens bedrijf MKZ is vastgesteld, daar twee keer per dag kwam. De viroloog zegt evenwel dat hij geen twijfels heeft over de uitslag van de testen.
Het in te stellen onderzoek kan volgens Barteling niet alleen een einde maken aan de geruchten in Kootwijkerbroek, maar kan mogelijk ook dienen om de boer van alle blaam te zuiveren. Dit zou het geval zijn indien zou blijken dat ten onrechte MKZ is vastgesteld op zijn bedrijf.
Barteling sluit niet uit dat er op het Kootwijkerbroekse bedrijf gefraudeerd is met de buisjes bloed, zodat het leek alsof gezonde dieren de gevreesde ziekte hadden. De betrokken veehouder is al enkele weken ondergedoken omdat dorpsgenoten hem bedreigden.

Brinkhorst over Kootwijkerbroek: ,,Ik kan de boeren het beste helpen
Barneveld, 16 april 2001 - Laurens Jan Brinkhorst, minister van landbouw in crisistijd. Mond- en klauwzeer grijpt om zich heen, ook in Kootwijkerbroek. 229 boerenbedrijven moeten geruimd worden. En nog altijd is er twijfel over MKZ onder de inwoners van Kootwijkerbroek.
In een exclusief gesprek met de Barneveldse Krant zegt de bewindsman het niet vaak genoeg te kunnen benadrukken: `Er is MKZ in Kootwijkerbroek`.

MKZ Boeren Kootwijkerbroek verenigen zich
Kootwijkerbroek, 16 april 2001 (ANP) - De helft van de tweehonderd getroffen boeren rond het door MKZ besmette bedrijf in Kootwijkerbroek beginnen een belangenvereniging. Doelstellingen zijn het openbaar maken van een tweede onderzoek naar besmetting, rust creëren en schadevergoedingen eisen.
De vereniging Verenigde Boeren Kootwijkerbroek is zaterdag officieel opgericht, zei woordvoerder J. van Geest maandag namens het voorlopig bestuur.
Veel boeren in Kootwijkerbroek geloven nog altijd niet dat het bedrijf in het dorp daadwerkelijk besmet is geweest met mond- en klauwzeer. ,,We willen allereerst de second-opinion naar de besmetting boven tafel halen. Dan pas staat voor ons vast dat er MKZ is in Kootwijkerbroek'', aldus Van Geest.
Geweld zal de vereniging niet gebruiken. ,,We distantiëren ons van acties met geweld en vandalisme. De vereniging gaat vreedzaam en juridisch te werk.''

Boeren blokkeren A1
BARNEVELD, 14 april 2001 (ANP) - Enkele tientallen actievoerende boeren hebben zaterdag omstreeks 16.00 uur met tractoren de snelweg A1 ter hoogte van Barneveld ongeveer een uur geblokkeerd. De Mobiele Eenheid was wel ter plaatse, maar hoefde uiteindelijk niet in te grijpen.
Door de actie ontstond er in de richting Apeldoorn een file van acht kilometer. In de andere richting stond twee kilometer, maar dat kwam volgens de verkeerscentrale TIC omdat daar wel mondjesmaat auto's werden doorgelaten. Ook de op- en afritten van de A30 naar de A1 werden afgesloten.
Het is niet de eerste keer dat actievoerders in het gebied protesteren tegen het ruimen van vee vanwege de MKZ-crisis. In Kootwijkerbroek, onderdeel van de gemeente Barneveld, was het vrijdagochtend na eerdere incidenten opnieuw onrustig. De Mobiele Eenheid voerde een charge uit en hield elf mensen aan. Zo'n honderd mensen voerden actie. Enkelen van hen hadden een blokkade op de Essenerweg in brand gestoken en dode varkens en kalveren in bomen en aan straatnaamborden gehangen.

'Alleen openheid kan onlusten stoppen'
Amsterdam, 14 april 2001 - Minister Brinkhorst moet de officiële testresultaten vrijgeven van de veehouder in Kootwijkerbroek waar drie weken geleden MKZ werd vastgesteld, eisen veeartsen. 'Dat is de manier om de onlusten en geruchten te beteugelen.' Meer in De Volkskrant

Kootwijkerbroek beleeft opnieuw verzetsdag tegen ruimingen
KOOTWIJKERBROEK, 13 april 2001 (ANP) - Inwoners van Kootwijkerbroek blijven zich met hand en tand verzetten tegen de ruimingen door de Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees (RVV). Vrijdagochtend kwam het opnieuw tot een blokkade. De ME voerde een charge uit. Elf mensen werden aangehouden.
Zo'n honderd actievoerders staken vrijdagmorgen een blokkade op de Essenerweg in brand. Ook hingen zij twee dode varkens en twee kalveren aan bomen en straatnaamborden. Ze wilden daarmee de ernst van de situatie benadrukken. De blokkade bestond uit een eerder 'veroverde' aanhangwagen van de Rijksdienst en vijf omgezaagde populieren.
Rond elf uur ging de ME de barricade met onder meer een waterkanon en een bulldozer te lijf. De politie wilde zo voorkomen dat medewerkers van de RVV zouden worden belaagd. Ook belemmerde de barricade een vrije inzet van politievoertuigen in het gebied.
Na het opzij schuiven van de versperring, volgde een charge van de ME door de weilanden. Zo'n vijftig ME'ers en een arrestatieteam van agenten in burger traden daarbij met getrokken wapenstok op. Vijf mensen werden tijdens de charge aangehouden. Later op de dag kwam het tot nog eens zes aanhoudingen, vooral mensen die zich niets aantrokken van de afzettingen in het gebied.
Justitie heeft aangekondigd de verdachten te vervolgen op grond van artikel 141 (openlijke geweldpleging) van het Wetboek van Strafrecht. De verdachten blijven daardoor gedurende Pasen in de cel. Eerder kwamen arrestanten nog weg met geldboetes of taakstraffen, op grond van hun minderjarigheid.
Naast justitie, voeren ook de Algemene Inspectiedienst (AID) en de Arbeidsinspectie onderzoeken uit. De AID wil weten waar de opgehangen kadavers vandaan komen, terwijl de Arbeidsinspectie opheldering wil over de herkomst van asbest dat bij het opwerpen van de barricades is gebruikt. De RVV kon ondanks de blokkade aan het werk op de boerderijen, omdat die via een andere weg ook bereikbaar waren.
In totaal werden zo'n vijf boerderijen geruimd. Dat dit gebeurde op Goede Vrijdag, was donderdag afgestemd met de predikanten in het dorp. Zij hadden daar geen bezwaar tegen, zolang de RVV maar voor de avond zou verdwijnen uit het streng-christelijke dorp. Rond zes uur waren RVV en het merendeel van de politie uit Kootwijkerbroek vertrokken.

Leven in Kootwijkerbroek lijkt normale ritme te hervinden
Kootwijkerbroek, 10 april 2001 (ANP) - Het openbare leven in Kootwijkerbroek heeft dinsdag de normale tred hervonden. Volgens de politie is in het dorp geen zichtbare activiteit meer van actievoerders.
De Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees (RVV) is vlak voor het middaguur begonnen met het in de openlucht afmaken van runderen.
Daarmee lijkt een eind gekomen aan de onrust van maandag en zaterdag. Toen kwam het tot botsingen met de Mobiele Eenheid en blokkeerden actievoerders de wegen. De gemeente Barneveld heeft dinsdagmorgen barricades van puin en grond op sommige toegangswegen naar Kootwijkerbroek zonder problemen opgeruimd. De politie zegt nog wel alert te blijven op hernieuwde onrust. ,,We proeven de sfeer in het dorp, we praten met de mensen, en daaruit blijkt dat nog niet alle onrust weg is'', aldus een woordvoerder. De ME blijft daarom ook woensdag in het gebied aanwezig.
Dinsdagochtend konden inwoners van Kootwijkerbroek het dorp zonder belemmeringen in en uit rijden. Maandag nog werden kruispunten afgesloten en werd een scholierenbus van Connexxion 10 uur lang vastgehouden.
De ruiming van een van de grotere bedrijven in Kootwijkerbroek verliep dinsdagochtend moeiteloos. Een kolonne van medewerkers van de RVV kon, onder politiebegeleiding, zonder problemen het bedrijf bereiken. De situatie was zo probleemloos, dat de RVV het aandurfde runderen in de openlucht met een schietmasker af te maken. Tot nu toe werden de ruimingsoperaties veelal uit het zicht van omstanders uitgevoerd.

RVV begonnen met ruimen
Rijswijk/Kootwijkerbroek, 9 april 2001 (ANP) - De Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees (RVV) is maandagmiddag op twee bedrijven aan de Kootwijkerdijk in Kootwijkerbroek begonnen met ruimen. Daarnaast wordt aan de Topperbinnenweg de boerderij van een hobbyboer ontruimd.
Leden van de Mobiele Eenheid hebben de bedrijven omsingeld en zij staan met een groot aantal mensen opgesteld in de weilanden. De ME heeft een charge uitgevoerd waarbij vier mensen zijn aangehouden. Een lid van het arrestatieteam raakte lichtgewond.
Eerder op de dag garandeerde de gemeente Barneveld medewerkers van de Rijksdienst voor de keuring van Vlees en Vee (RVV) toegang tot de bedrijven, desnoods onder begeleiding van de politie. Burgemeester W. Burgering had daartoe een noodverordening uitgevaardigd.
Op een persconferentie maandagmiddag zei Burgering dat hij de garantie heeft gekregen dat de RVV daadwerkelijk de vijf bedrijven zal binnengaan. ,,Ik kan mij voorstellen dat de medewerkers van de RVV zorgen hebben, maar ze gaan toch'', aldus de burgemeester.
Inmiddels zijn in het gebied drie landbouwvoertuigen in beslag genomen. Door het afkondigen van de noodverordening maandagochtend, kan de burgemeester formeel, via een zogenoemd verwijderingsbevel, mensen sommeren te vertrekken. ,,We zullen de wegen naar de vijf bedrijven vrijhouden'', aldus een vastberaden Burgering. Tegen het middaguur waren volgens de burgemeester drie kruispunten op basis van de verordening vrijgemaakt.
Wie precies betrokken zijn bij de rellen in Kootwijkerbroek, zei Burgering nog niet te kunnen zeggen. ,,Het zijn mensen van binnen, en van buiten''. Of daarbij ook veehouders uit het eveneens getroffen Oene aanwezig waren, is volgens de burgemeester een zaak die het Openbaar Ministerie momenteel onderzoekt. Relschoppers die zaterdag al bij de politie in beeld waren, lopen volgens de burgemeester de kans alsnog te worden opgepakt.
De agrariër waar mkz definitief is vastgesteld, is overigens waarschijnlijk niet meer op zijn bedrijf. Hij heeft van de burgemeester het ,,dringende advies'' gekregen een paar weken op vakantie te gaan. ,,Vanwege zijn eigen veiligheid, en om geen verdere onrust te veroorzaken.''

Opnieuw rellen in Kootwijkerbroek
Rijswijk/Kootwijkerbroek, 9 april 2001 (ANP) - De Mobiele Eenheid is maandagochtend opnieuw slaags geraakt met actievoerders in Kootwijkerbroek. Zoals aangekondigd hadden zij de toegangswegen tot het dorp opnieuw gebarricadeerd.
Op een aantal plaatsen slaagde de ME er in blokkades te verwijderen.
De actievoerders verzetten zich tegen de voorgenomen ruimingen van vee in Kootwijkerbroek in verband met mond- en klauwzeer. Als gevolg van de acties is daar maandag nog niets van terecht gekomen.
Het ging er andermaal hard aan toe. Honderden ME'ers en agenten probeerden wegen vrij te maken. Grote groepen jongeren, in het bezit van knuppels, blokkeerden diverse kruispunten. De ME zette daarbij een waterkanon in. De politie probeerde met een shovel tractoren te verwijderen. Er werden zes aanhoudingen verricht.
Medewerkers van de Rijksdienst voor de Keuring van Vee en Vlees probeerden maandagmorgen voorlopig nog niet om het dorp in te gaan. De politie staat dat pas toe als alle blokkades weg zijn.
Het ministerie van Landbouw bezon zich maandagochtend met de burgemeester van Barneveld, de officier van justitie en de lokale politiecommandant op een oplossing.
Het openbare leven in Kootwijkerbroek is ontwricht. Inwoners die van het dorp naar hun werk wilden, werden mondjesmaat doorgelaten. Bijna niemand kwam het dorp in. Een van de drie basisscholen is gesloten om de veiligheid van de kinderen niet in gevaar te brengen.

ME grijpt in bij blokkades in Kootwijkerbroek
Kootwijkerbroek, 8 april 2001 (ANP) - De blokkades tegen de ruimingen in Kootwijkerbroek zijn opgeheven. De mobiele eenheid (ME) greep zaterdag aan het begin van de avond in nadat actievoerders medewerkers van de RVV het werken onmogelijk hadden gemaakt.
Twee auto's van de RVV zijn in brand gestoken. De ME werd gehinderd door jongeren die op straat gingen zitten. De chauffeur van een shovel is aangehouden omdat hij op een ME'er was ingereden. Rond middernacht keerde de rust terug.
Minister Brinkhorst noemde de acties van de boeren "onverantwoordelijk". In een televisieinterview zondag wees hij er op dat "nu vooral gehandeld moet worden". "Deze acties vertragen onze aanpak van de mkz. Het is verbijsterend dat de boeren in Kootwijkerbroek geholpen worden door hun collega's uit Oene. Die zouden toch moeten weten dat dit soort groepsbijeenkomsten het gevaar vergroten dat het virus verder verspreid wordt."

Grimmige sfeer in Kootwijkerbroek
Kootwijkerbroek, 7 april 2001 (ANP) - Actievoerders hebben zaterdag met tractoren en landbouwmateriaal het Veluwse Kootwijkerbroek afgegrendeld uit protest tegen het ruimen van gezond vee. Door de acties zag de Rijksdienst voor de Keuring van Vee en Vlees zich gedwongen het voor zaterdag geplande ruimingswerk in het dorp op de Veluwe te staken. Op drie bedrijven in Kootwijkerbroek zou zaterdag vee worden gedood.

Met vier grote en tal van kleine blokkades hebben de actievoerders rond half negen 's ochtends het hele dorp afgesloten. De stemming wisselde volgens de politie van gemoedelijk tot bedreigend.
Een woordvoerder van de actievoerders zei dat er voornamelijk niet-Kootwijkerbroekers meedoen aan de acties. Volgens hem willen de boeren uit de buurt juist dat het ruimen zo snel mogelijk voorbij is en houden de acties dit alleen maar op.

's Avonds kwam het tot ongeregeldheden toen de mobiele eenheid de blokkades wilde opheffen. Honderden nieuwsgierigen hadden zich verzameld in het dorp. Door actievoerders werd zwaar vuurwerk afgestoken bij de blokkades.
Bij de charges vielen rake klappen. De ME werd bekogeld met stenen, balken en grint. De dolle menigte bekogelde ook de auto's van RVV-medewerkers. Inmiddels zijn alle RVV-teams vertrokken uit Kootwijkerbroek.
Een actievoerder reed op hetzelfde kruispunt met zijn shovel een ME'er aan, die ongedeerd bleef. Vier politieagenten hebben de chauffeur van het voertuig gehaald waarna hij werd aangehouden.

De gemeente Barneveld, waar Kootwijkerbroek onder valt, zegt te zijn overvallen door de ongeregeldheden van zaterdag bij de voorgenomen ruiming van boerenbedrijven in Kootwijkerbroek.
Op een informatiebijeenkomst over de ruiming, vrijdag, was de stemming onder de boeren "gelaten". Om die reden werd tot inzet van de plaatselijke politie besloten; achteraf betreurt de gemeente dat niet direct voor de ME is gekozen.
Er volgt nader overleg met de boeren hoe het verder moet met de ruimingen. De RVV'ers die zaterdag in Kootwijkerbroek zijn vastgehouden, zijn volgens Landbouw "zwaar aangeslagen".

Vorige week vrijdag grendelden tientallen boeren Kootwijkerbroek af uit protest tegen het uit voorzorg doden van vee. Een dag later waren de acties alweer ten einde en kon de Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees (RVV) beginnen met het vaccineren van vee dat later wordt afgemaakt.
In Kootwijkerbroek moet het vee worden "geruimd" in een straal van 2 kilometer rond een besmette kalverhouderij. Het gaat om 70.000 dieren op ruim tweehonderd bedrijven.

Bij twee rundveebedrijven in Heerde en Wapenveld - in het afgegrendelde gebied in het noordoosten van de Veluwe - is zaterdag 7 april besmetting met het mond- en klauwzeer virus geconstateerd. De constatering van mkz heeft geen gevolgen van de aantallen te doden dieren. Ze stonden al op de lijst.