Wethouder Salm zet kwaad bloed bij bewoners

Amsterdam, 4 juni 2009

In reactie op het artikel in Het Parool van 2 juni j.l., waarin de heer Papineau Salm stelt dat "Zeeburg zich rot ergert aan de krakers van de douaneloodsen", zou ik als direct omwonende en belanghebbende bij de plannen het volgende willen opmerken: Hoe komt het dat het stadsdeel niet, op grond van de al jaren geuite, stevige kritiek op de plannen, samen met bewoners is gaan kijken naar andere mogelijkheden...?

De stelling van de heer Salm dat er "naar bewoners geluisterd zou zijn", omdat de jachthaven verplaatst is en kleiner is van opzet dan eerst het geval zou zijn, doet niets af aan het feit dat er nog steeds een jachthaven van 220 ligplaatsen midden in een woongebied wordt gebouwd met alle overlast van dien.

In de ruimtelijke onderbouwing van de geplande stadshaven staat te lezen dat een jachthaven niet dichter bij woningen mag worden gevestigd dan op een afstand van 50 meter. In diezelfde ruimtelijke onderbouwing stelt het stadsdeel vervolgens dat de kleinste afstand tussen de bewoning en de jachthaven feitelijk 13 meter bedraagt. Hoe het stadsdeel met overtuiging kan blijven stellen dat bewoners zich maar bij dit besluit moeten neerleggen en hen wegzet als zeurpieten, is dan ook onbegrijpelijk.

Hetzelfde geldt voor de bestemming van het zogenaamde "Kopgebouw". Een enorme, in de nacht als "lichtsculptuur oplichtende" kantoortoren met hotel, waarbij als verzachtende factor wat buurtfaciliteiten worden genoemd is het laatste wat dit deel van stadsdeel Zeeburg nodig heeft. Het is bovendien pertinent onwaar dat er sprake is van enige woonfunctie in het bestreden plan.

Het Oostelijk havengebied is een gebied waar sociale infrastructuur op zijn zachtst gezegd schaars is. Er is grote behoefte aan kleinschaligheid, kleine bedrijvigheid en aan sfeervolle, gezellige plekken waar ook bewoners elkaar kunnen treffen.
In het, mede in de inspraak tot stand gekomen en door het stadsdeelbestuur vastgestelde 'Stedenbouwkundig programma van eisen van Lohuizen', is opgenomen dat er voor het gehele plangebied een bestemmingsplan zal worden gemaakt voordat zal worden overgegaan tot bouw van haven en Kopgebouw; deze bestemmingsplanprocedure voorziet in een mate van integrale inspraak, die recht zou doen aan de ingrijpende omvang van de beide ongewenste bouwprojecten. Het bestemmingplan zou inmiddels vastgesteld hebben moeten zijn. Echter de bestemmingsplanprocedure is tot op heden nog niet eens opgestart. Daarmee gaat het stadsdeelbestuur voorbij aan datgene dat in de inspraak tot stand is gekomen en is vastgelegd. Daarmee is een bestuurlijke verplichting ontstaan die niet wordt nageleefd.
Voor de bouw van de beide projecten wordt nu 'gewerkt' met een z.g. artikel 19 WRO vrijstellingsprocedure. Voor het ruimtelijk toetsingskader moet worden volstaan met een bestemmingsplan dat nog stamt uit het jaar 1943. De plicht om een bestemmingplan iedere tien jaar te herzien is bij wet vastgesteld en wordt niet nageleefd. Toch meent het stadsdeelbestuur dat ze nu mag gaan bouwen.

Op de (deels) te slopen douanesteiger en in de loodsen zitten broedende vogels. Het verbod op verontrusting of vernietiging van nesten met broedende en beschermde vogels is bij wet vastgesteld. Toch meent het stadsdeel dat zij nu mag gaan slopen.
Voor de loodsen is, al jaren geleden een monumentenaanvraag ingediend. Afgelopen maand heeft het gerenommeerde Cuypersgenootschap zich bij deze aanvraag aangesloten. Een van de redenen is het feit dat de afgelopen jaren vrijwel alle bouwwerken die te maken hebben met de havengeschiedenis van Amsterdam gesloopt zijn.

Voortschrijdend inzicht zou het bestuur van Zeeburg zo langzamerhand een halt moeten gaan toeroepen. Kijkend naar het al jaren, tot nu toe "op legitieme wijze gevoerd" verzet door bewoners , waarbij zij keurig gebruik hebben gemaakt van de middelen die in onze democratische rechtsstaat aan hen ter beschikking staan, had het stadsdeelbestuur zich misschien allang eens op het hoofd moeten krabben en moeten zeggen: Kom met plannen en ideeën en dan kijken we naar de haalbaarheid en naar de behoeften. Zulks is nooit gebeurd.

Typerend bovendien voor de manier waarop deze plannen erdoor worden gedouwd is het feit dat bij iedere rechtszaak direct omwonenden, die zich hebben verenigd in een organisatie van meer dan 250 huishoudens, door haar eigen stadsdeel worden weggezet als "niet belanghebbend". Bewoners moesten dan bij de rechter gaan aantonen en 'bewijzen' dat zij wel belanghebbenden zijn.

Dat een wethouder niet begrijpt dat dat kwaad bloed zet bij bewoners is ook al zeer kwalijk te noemen. Bewoners zijn bovendien zeker niet gekant tegen plannen om het gebied rond de Douaneloodsen te ontwikkelen. En ze realiseren zich ook ter dege dat bouw geld kost en dat een dergelijke ontwikkeling voor een deel rendabel zal moeten zijn. Ze zien echter niet in waarom de ontwikkelaar van het kopgebouw 'carte blanche' krijgt bij het invullen van de functies van het gebouw en er een bouwvorm is gekozen die beter past aan de z.g. 'Zuid as'.

Behoud van oud, in combinatie met nieuw is een beproefde manier om duurzaam en sfeervol te bouwen. Bewoners willen inspraak over de voorzieningen. Ze willen een bestemmingsplan en ze willen dat de plannen getoetst worden aan de daadwerkelijke behoeften in de buurt. Dus moet er geluisterd worden en over worden nagedacht wat voor bewoners belangrijk is. Dat, in combinatie met mooie nieuw/oudbouw maakt een buurt tot een buurt: leefbaar, gezellig en… aantrekkelijk voor toeristen.

Ik denk dat de bovengeschetste werkwijze van het stadsdeel direct oorzaak is van de ontstane situatie. Het stadsdeelbestuur roept met haar arrogante en regenteske manier van besturen dit soort dingen af over zichzelf. Illustratief wellicht voor de weerstand die een dergelijke werkwijze oproept is het gegeven dat de heer Sijtsma, een prominent lid van de PvdA fractie van stadsdeel Zeeburg, vorige week is opgestapt uit protest tegen het gebrek aan dualisme in het bestuur en de onmogelijkheid voor de Raad om het Dagelijks Bestuur adequaat te kunnen controleren.

De kraakbeweging steunt ons, bewoners en de ondernemers die de loodsen gebruikten, van harte, gemotiveerd en op sociaal zeer verantwoorde wijze in het streven naar plannen met een menselijke maat, met oog voor de historie en die een juiste weergave zijn van dat wat in een woonwijk als belangrijk wordt ervaren.
Dat de motivatie van de 'bezetters' het gedachtegoed van de kraakbeweging zou schaden is een opmerking die dan ook uitsluitend voor rekening van de wethouder moet blijven en die een hoop vragen oproept over het contact dat dit stadsdeelbestuur heeft met haar bewoners en met het gedachtegoed van de kraakbeweging. Misschien is het tijd voor de lang gevraagde 'echte' dialoog?? Wellicht is het een idee om, samen met de ontwikkelaar te gaan onderzoeken wat voor mooie plannen er gemaakt kunnen worden, waarbij de loodsen en de steiger wel behouden blijven. De steiger een ecologische functie kan krijgen en de haven kleiner, buurtgericht en beter gesitueerd wordt.

In ieder geval zou de maatschappelijke weerstand tegen de plannen daarmee goeddeels weggenomen kunnen worden. Er wordt op dit moment door gerenommeerde architecten, bouwmeesters van 'het Atelier', waaronder Andre van Stigt, die ook pakhuis de Zwijger heeft gerestaureerd, gekeken naar de mogelijkheden die de loodsen bieden voor vernieuwbouw.
Daarbij moet ruimte zijn voor kleine buurtvoorzieningen, een medische voorziening, horeca, kinderopvang en dergelijke zaken. Dat dat zou kunnen betekenen dat op de loodsen enige lagen extra zouden moeten worden gebouwd wordt door de buurt en door het Cuypersgenootschap niet als bezwaarlijk ervaren.
Misschien is er dan ook wel plaats voor woningen, en een kleinschaliger hotel en kan er een mooie overgang worden gecreëerd naar het nog te ontwikkelen gebied ten oosten van de z.g. Douaneloodsen. Ook dit 'industriële' gedeelte van Zeeburg is inmiddels in handen van projectontwikkelaars. Het wordt tijd dat Zeeburg open kaart gaat spelen over de plannen die daarvoor wellicht al gesmeed worden. Als de bovengeschetste werkwijze van het stadsdeelbestuur illustratief moet zijn voor wat ons nog te wachten staat, nodig ik de 'krakers' alvast van harte uit voor een volgende ronde.

Een buurtbewoner.