Bilthoven / Zeeburg, 25 oktober 2007 - (MNP) - Om de toekomstige 9 miljard mensen op aarde te voeden en van schoon drinkwater te voorzien, wordt de komende decennia de vraag naar ruimte een even groot probleem als klimaatverandering. En omdat een evenwichtig ecosysteem een belangrijke voorwaarde is voor de voedsel- en watervoorziening, is ook het beschermen van biodiversiteit van groot belang. Dat blijkt uit het VN-rapport Global Environment Outlook: Environment for development (GEO-4).
GEO-4 heeft onderzocht wat de gevolgen zijn van de veelal verslechterde milieuveranderingen voor de mondiale kwaliteit van leven. Milieu is een van de millennium doelen en van cruciaal belang voor het realiseren van de doelen zoals halvering van armoede, honger en ziekten.

Exporteren van kwetsbaarheid
Kwetsbaarheid voor milieuveranderingen kan niet los worden gezien van andere veranderingen die optreden in de huidige, globaliserende wereld. Kwetsbaarheid gaat over verdeling van risico’s en ongelijkheid. In veel gevallen zijn het de armen, ouderen, kinderen, vrouwen, en lokale bevolking die het meest kwetsbaar zijn voor de gevolgen van milieuveranderingen. Een deel van de oplossing van de eigen milieuproblemen wentelt de geïndustrialiseerde wereld af op ontwikkelingslanden met directe gevolgen voor kwetsbare groepen aldaar. GEO-4 introduceert hiervoor de term: exporteren van kwetsbaarheid.

Palmolie als energiebrandstof
Voorbeeld van het exporteren van kwetsbaarheid is de import van palmolie als energiebrandstof waarbij de effecten voor de lokale bevolking niet meegenomen worden. De verdeling van natuurlijke hulpbronnen draagt in veel situaties bij aan het versterken van al bestaande spanningen in potentiële conflictgebieden. GEO-4 laat zien dat samenwerking op milieugebied kan bijdragen aan het versterken van vertrouwen tussen landen en daarmee aan conflictpreventie. Voorbeelden hiervan zijn het gezamenlijke beheer van regionale wateren, bossen en natuurparken.

Toegang tot schoon drinkwater en landdegradatie
Uit GEO-4 blijkt dat de toegang tot schoon drinkwater afneemt. In 2025 zullen naar schatting circa 1.8 miljard mensen gebrek hebben aan drinkwater. Het drinken van verontreinigd water blijft daarmee de komende decennia op het terrein van milieu de belangrijkste veroorzaker van slechte gezondheid en sterfte. Twee miljard mensen krijgen te maken met de gevolgen van het niet duurzaam gebruiken van land, via vervuiling, bodemerosie, waterschaarste en verzilting. In toenemende mate zal de competitie om land en water vanuit verschillende gebruiksfuncties zoals landbouw, biobrandstoffen, natuur en verstedelijking tot spanningen leiden. In de GEO scenario’s is de toenemende competitie te zien in de tropische regio’s.

Biodiversiteit
Bescherming en duurzaam beheer van biodiversiteit is van belang voor armoedebestrijding en het terugdringen van kwetsbaarheid. Orkaan Jeanne leidde in 2004 in de Dominicaanse republiek tot minder dan 20 doden en op hetzelfde eiland in Haïti tot meer dan 2700 doden. Analyse laat zien dat naast ontwikkelingsniveau ook landgebruikveranderingen een grote invloed hebben op de uiteindelijke gevolgen voor de bevolking. Ontbossing draagt bij aan risico op overstromingen bij extreme weersomstandigheden zoals orkanen. De Dominicaanse Republiek is nog voor 25% bebost, het naastgelegen Haïti slechts voor 1%. Uit de GEO-4 scenario’s blijkt dat het verlies aan biodiversiteit, net als klimaatverandering, de komende decennia zal blijven doorgaan, met als risico dat kritische grenzen worden overschrijden.
(bron: MNP, 25/10/07)