|
De laatste dagen van de Noordpool

Het tv-programma In Close Up toonde dinsdag 21 februari 2012 een portret van fotograaf Ragnar Axelsson (Rax). Twintig jaar heeft hij de bewoners en de klimaatveranderingen op de Noordpool vastgelegd.
Nergens zijn de tekenen van de klimaatverandering duidelijker dan op de Noordpool. Het leven van de bewoners wordt er direct door beïnvloed. De IJslandse fotograaf Ragnar Axelsson legde de laatste twintig jaar hun leven vast in foto's van een adembenemende schoonheid.
Rax heeft zijn carrière te danken aan de portretten die hij maakte van mensen die te maken hebben met de klimaatverandering. Rax: "Er was ooit één foto die mij op dit spoor gezet heeft, een foto van een man in een roeiboot met zijn hond ernaast, op een klif. Ik dacht bij mezelf, deze mensen verdwijnen. Als ik ze nu niet fotografeer, dan herinnert niemand ze zich straks.'
Nu is Rax bezig de laatste beelden voor zijn serie 'Faces of the North' te verzamelen, waarbij hij IJslandse boeren en de jagers op het poolijs volgt. De aflevering van Close Up is een eerbetoon aan zowel de fotograaf als aan een landschap en zijn inwoners die op het punt staan om te verdwijnen.
> www.publiekeomroep.nl: De laatste dagen van de Noordpool
Siberië ontdooit

wikimedia.nl
Amsterdam, 20 februari 2012 -
Aan het eind van deze eeuw zal de grens van de permafrostlaag in Siberië – het gebied waar de bodem het hele jaar door bevroren blijft – enkele honderden kilometers naar het noorden zijn opgeschoven. Met name in Zuid-Siberië zal de permafrost ontdooien, met een verpappende instabiele bodem en het vrijkomen van broeikasgassen als methaan en CO2 als gevolg.
> www.kennislink.nl: Siberië ontdooit
Recordregenval in erg warm Spitsbergen

Afb: Port of Longyearbyen
Amsterdam, 31 januari 20112 -
Liefst 98 mm regen werd gemeten in 24 uur tijd op het weerstation van Ny-Ålesund op Spitsbergen. Dit is een nieuwe record voor de neerslag binnen 24 uur.
Dat de neerslag in vloeibare vorm valt is sowieso al uitzonderlijk voor eind januari als Spitsbergen nog diep in de poolnacht verblijft...
Ook op veel plaatsen in het zuiden van Groenland is het momenteel warmer dan in West-Europa.
Daarnaast is de zeeijsbedekking rond de Noordpool door releatief hoge temperaturen in de regio mogelijk op weg naar het laagste wintertotaal sinds het begin van de satellietmetingen.
> www.vwkweb.nl: Recordregenval in erg warm Spitsbergen
Groeilanden willen meer invloed op de Noordpool

Afb: nasa.org
Uxbridge, 17 januari 2012 -
Nu de opwarming van de aarde het noordpoolgebied toegankelijk maakt voor de scheepvaart en de ontginning van grondstoffen, willen China, Brazilië en India een zitje in de Arctische Raad. Volgend jaar wordt Canada voorzitter van de Raad, maar het is twijfelachtig of het zich als Arctische grootmacht kan laten gelden.
> www.ipsnews.be: Groeilanden willen meer invloed op de Noordpool
> Thema Noordpool bedreigd
Zadelrobzeehonden onderworpen aan gevolgen klimaatverandering

Brussel, 5 januari 2012 -
Onderzoekers van de Amerikaanse Duke University hebben ontdekt dat het pakijs dat voor de zadelrobzeehonden als paar- en broedplaats dienst doet, de laatste 30 jaar met telkense 6% per decennium vermindert. Het overleven van hun soort zal dus afhangen van de mate waarin de zeehonden zich kunnen aanpassen aan klimaatveranderingen.
> www.knack.be: Zadelrobzeehonden onderworpen aan gevolgen klimaatverandering
Attenborough: Frozen Planet geen paniekzaaierij

Londen / Hilversum, 4 januari 2012 —
David Attenborough, maker van de populaire BBC-documentairereeks Frozen Planet, ontkent dat de serie paniekzaaierij is. 'Ik ben heel voorzichtig met het doen van sensationele beweringen over lhoe rampzalig aanhoudende klimaatverandering zal zijn', zegt hij tegen de Britse krant The Guardian.
> trouw.nl: Attenborough: Frozen Planet geen paniekzaaierij
Oliekoorts stijgt in Noordpoolgebied

Caracas, 30 december 2011 -
Olie komt straks niet langer alleen uit warme streken zoals het Midden-Oosten, Afrika en Zuid-Amerika. Steeds meer multinationals kijken naar het koude Noorden. Zo gaat Shell volgend jaar in Alaska boren, en Exxon in Rusland.
> www.ipsnews.be: Oliekoorts stijgt in Noordpoolgebied
> Thema Noordpool bedreigd
> Thema Fossiele brandstoffen
Smeltende gletsjers Groenland gevoelig voor klimaatverandering

Nuuk, 27 december 2011
Het begint ook tot de reiswereld door te dringen. De smeltende IJslandse gletsjers kunnen gevoeliger zijn voor klimaatverandering dan eerder werd aangenomen. Nieuw onderzoek toont aan dat ze ook snel kunnen uitbreiden tijdens relatief korte periodes van klimatologische koeling, en dat geeft te denken over het potentieele tempo van het smelten.
> www.reisgraag.nl: Smeltende gletsjers Groenland gevoelig voor klimaatverandering
> Media buitenland: Fast-shrinking Greenland glacier experienced rapid growth during cooler times (July 14)
Noordelijke IJszee stoot veel methaan uit

Op de kaart in blauw weergegeven zeegebieden boven het Siberisch continentaal plat waar veel in oppervlaktewater opgelost methaangas is aangetroffen. Kaart: independent.co.uk (UK)
Amsterdam / Rotterdam / Brussel, 15 december 2011 -
In de Noordelijke IJszee borrelen enorme bellen methaan naar de oppervlakte - een broeikasgas dat twintig maal krachtiger is dan CO2. Dat blijkt uit internationaal onderzoek in de regio. Wetenschappers maken zich derhalve zorgen.
De Britse krant The Independent had een interview met Igor Semiletov van het International Arctic Research Centre van de Universiteit van Alaska, Fairbanks. Hij was de leider van een gemeenschappelijk Amerikaans-Russisch onderzoek in de Oost-Siberische Arctische Zee, dat nu al voor de achtste keer werd gehouden.
Het onderzoeksteam, dat de zeebodem voor de noordelijke kust van Rusland al meer dan twintig jaar bestudeert, is verrast door het het volume van de gasbellen en de frequentie waarmee ze vrijkomen.
In het interview met de Independent zegt Igor Semiletov het nooit eerder op een dergelijke schaal vastgesteld te hebben. "Vroeger hebben we ook wel structuren gevonden waar methaan vrijkwam, maar die waren maar enkele meters in diameter. Het is de eerste keer dat we continue, krachtige en indrukwekkende structuren gevonden hebben die meer dan 1000 meter in diameter zijn. Het is verbazend", zegt hij.
> www.dewereldmorgen.be: Noordelijke IJszee hoest enorme methaanbellen op
> Interview Igor Semiletov / Independent: Methane discovery stokes new global warming fears Shock as retreat of Arctic releases greenhouse gas (Dec 13)
Zie ook:
> Indicatoren Klimaatverandering: Toename concentratie methaan
> Methaanhydraten smelten: Het ijs staat in brand
Het ijs staat in brand

Rotterdam, 14 december 2011 - (door Paul Luttikhuis) -
Zo, de klimaatpolitiek is weer even tot rust gekomen. Tijd voor wat Arctisch nieuws. De Britse krant The Independent had een interview met Igor Semiletov van het International Arctic Research Centre van de Universiteit van Alaska, Fairbanks. Hij was de leider van een gemeenschappelijk Amerikaans-Russisch onderzoek in de Oost-Siberische Arctische Zee, dat nu al voor de achtste keer werd gehouden.
> www.nrc.nl: Het ijs staat in brand
> Methane Hydrates: Methane discovery stokes new global warming fears Shock as retreat of Arctic releases greenhouse gas (Dec 13)
Zie ook:
> De permafrost ontdooit
> Methaan / Methaanhydraten ontdooien
Smeltend poolijs doet ijsberen vaker soortgenoten opeten

Brussel, 9 december 2011 -
Het smeltende poolijs doet ijsberen naar drastische middelen grijpen om te overleven. Ze doden en eten soortgenoten. Dat blijkt de laatste tijd steeds vaker voor te komen.
> www.demorgen.be: Smeltend poolijs doet ijsberen vaker soortgenoten opeten
> foto: www.bbc.co.uk / Polar bear 'cannibalism' pictured
> www.dailymail.co.uk: Méér foto's
> IJsbeer bedreigd: Vooral ijsbeerwelpjes slachtoffer opwarming Aarde (2207)
Rage against the machine: IJsbeer versus ijsbreker

'Rage against the machine'. Foto: Michael Nolan / National Geographic via thinkprogress.org
Amsterdam, 4 december 2011 -
De ijsbeer geldt al jaren als het dier dat het meest te lijden zal hebben van het verdwijnen van het poolijs. Op deze foto lijkt het dier een ijsbreker tegen te houden onder het motto "Mens blijf weg uit mijn wereld!"
> thinkprogress.org: Rage Against the Machine: Heartbreaking Photo of Polar Bear vs. Icebreaker Ship
> i.imgur.com: de foto in groter formaat
> thinkprogress.org: Arctic sea ice volume: The death spiral continues
> www.acia.uaf.edu: Principles of Conserving the Arctic’s Biodiversity
David Attenborough over Frozen Planet

Brussel, 3 december 2011 -
In ‘Frozen Planet', zijn nieuwste documentairereeks, neemt David Attenborough voor het eerst stelling in over de klimaatverandering. Waarom nu pas? ‘Ik ben geen propagandist en ik ben geen polemist. Ik wil vooral kijken en proberen te begrijpen hoe dieren werken.'
[Op dinsdag 13 december volgt om 20.30 op Nederland 1 de derde aflevering van de Nederlands gesproken serie (zonder Attenborough).]
> www.standaard.be: David Attenborough over Frozen Planet
> Nederlanders kijken massaal naar Frozen Planet
> Agenda 1312: Deel 3 Frozen Planet"
Nieuwe 'Arctic Report Card' uit

Anchorage, 1 december 2011 -
Op 1 december heeft de Amerikaanse onderzoeksorganisatie NOAA de jaarlijkse 'Arctic Report Card' uitgebracht, het verslag over de klimatologische ontwikkelingen in het arctisch gebied.
Op de kaart hierboven is de afwijking te zien van de temperatuur in het hoge noorden, in relatie tot de afwijking van de gemiddelde wereldtemperatuur. De opwarming in het Noorden gaat dus sneller dan in de rest van de wereld.
In het rapport het laatste nieuws over de ontwikkelingen rond het afsmelten van Groenland, de 'vergroening' van de toendra en de afname van het zomerijs rond de pool.
De waargenomen opwarming is uiteraard de oorzaak van veel van de in het dossier De grote dooi in het Noorden beschreven veranderingen.
> www.climatewatch.noaa.gov: Highlights of the 2011 Arctic Report Card
> www.arctic.noaa.gov: Introductiepagina tot de 'Arctic Report Card, update 2011'
> www.arctic.noaa.gov: Presentatie tijdens de persconferentie
Klimaat en Recht: Wie betaalt de verhuizing van Kivalina?

Rotterdam, 1 december 2011 -
Als een fabriek het water in een rivier vervuilt en mensen even verderop daarvan ernstige gevolgen ondervinden, is het de normaalste zaak van de wereld dat er schadevergoeding wordt betaald. Maar wat gebeurt er, als kolencentrales met hun CO2-uitstoot de aarde opwarmen en een dorpje in Alaska daardoor moet worden verplaatst?
> www.nrc.nl: Wie betaalt de verhuizing van Kivalina?
> sargasso.nl: Klimaatverandering aanpakken via het recht
Dooi permafrost versnelt opwarming van de aarde

Kaart uit Schuur et al: Vulnerability of Permafrost Carbon to Climate Change: Implications for the Global Carbon Cycle (2008)
Amsterdam / Brussel / Hilversum, 1 december 2011 -
Aan de opwarming van de aarde mag volgens de VN-organisatie voor Meteorologie (WMO) niet getwijfeld worden. De dooi van de permafrost, de bevroren arctische ondergrond, gaat het effect van de klimaatopwarming nog bespoedigen en dat in zodanige proporties dat ze onderschat worden door de huidige klimaatmodellen, zo waarschuwt een studie van twee Amerikaanse biologen.
> www.vilt.be: Dooi permafrost versnelt opwarming van de aarde
> www.wetenschap24.nl: De grote dooi in het Noorden
> Media buitenland: Abrupt permafrost thaw increases climate threat
Zie ook:
> Permafrost ontdooit?: Lemmingen hebben invloed op klimaat (1811)
> Global Meltdown / 4. De permafrost ontdooit
Rot- en kolganzen massaal onderweg naar Nederland

Amsterdam, 1 december 2011 -
Bleker en de boeren kunnen hun borst nat maken. Een gigantisch aantal rot- en kolganzen is onderweg naar de Nederlandse grazige weiden. Vermoedelijke oorzaak: een piekjaar voor lemmingen. Door de eigenaardigheden van het klimaat...
> www.trouw.nl: Rot- en kolganzen massaal onderweg naar Nederland
> pooljaar.nl: Lemmingen en broedende vogels
> www.youtube.com: Kolganzen vangen op Taimyr
Afname arctisch zeeijs zonder precedent

Amsterdam, 1 december 2011 -
De afname van het arctisch zeeijs in 2011 is zonder enig precedent in vergelijking met de afgelopen 1450 jaar.
De grafiek van de afname van het ijs vertoont veel gelijkenis met de zogenaamde 'hockeystick' waarover de laatste jaren veel te doen is geweest, maar dan in omgekeerde vorm...
De temperatuur op de noordpool was in 2011 gemiddeld 1,5 graad hoger dan in de afgelopen jaren. Dieren die op het ijs leven, zoals walrussen en ijsberen lijden daaronder. Walvissen zijn er juist bij gebaat.
> thinkprogress.org: Arctic Sea Ice Hockey Stick: Melt Unprecedented in Last 1,450 Years
> online.wsj.com / Prof. Michael E. Mann: Climate Contrarians Ignore Overwhelming Evidence
> www.trouw.nl: Gerommel rond en met de 'hockeystick'
> Noordpool bedreigd: Oppervlak zeeijs Noordpool opnieuw naar dieptepunt
Nederlanders kijken massaal naar Frozen Planet

Amsterdam / Hilversum, 30 november 2011 -
De nieuwe natuurserie van de BBC, Frozen Planet is ook op de Nederlandse televisie een groot succes. De eerste aflevering werd bekeken door 1.899.000 mensen en was daarmee het best bekeken programma van de dag, aldus de Stichting KijkOnderzoek.
> www.nrc.nl: Frozen Planet overtreft NOS Journaal en GTST
> Agenda 06/12: "Ontzagwekkende beelden in natuurserie Frozen Planet""
Zie ook:
> Noordpool bedreigd
> Zuidpool bedreigd
Smeltsnelheid Groenland opnieuw naar bijna-record
Foto: cryocity.org
Amsterdam, 23 sep / 25 okt 2011 -
Ook in 2011 kwam de smeltsnelheid van de Groenlandse IJskap ruim boven het gemiddelde van de jaren 1979 - 2010.
De smeltindex die in 2010 een absoluut record bereikte kwam in 2011 op de 6-de plaats, na 2010, 2007, 1998, 2002 en 2005.
Dat is niet geheel toevallig: 2010, 2005 en 1998 waren de warmste jaren van de afgelopen eeuwen.
Ook het smelten van het zeeijs rond de Noordpool bereikte dit jaar een bija-record.
> Extreme melting on Greenland ice sheet, Reports CCNY Team (Oct 25)
> Zeeijsminimum Noordpool record of niet? (1809)
> Overzicht warmste jaren
Gerelateerde gevolgen:
> Belgische architect redt Venetië van ondergang (2209)
> Nederland onder water?: Tweede Deltaprogramma aan Kamer aangeboden
> Groenland was ooit echt groen (6 jul 2007)
Zeeijs Noordpool op weg naar nieuw dieptepunt?

Amsterdam, 8 september 2011 -
Volgens de klimaatsceptici wordt de zonneactiviteit minder waardoor we 'op weg zouden zijn naar een nieuwe ijstijd'. Ook zou volgens nieuwe computersimulaties het zomer-ijs rond de Noordpool in de komende 10 jaar 'in omvang standhouden of zelfs tijdelijk toenemen'.
Van dat alles is dit jaar nog niets te merken. Integendeel: De afname van het zee-ijs rond de Noordpool baart opnieuw grote zorgen. Ook dit jaar is er in de zomer bijzonder weinig ijs rond de Noordpool. Het smeltproces evenaart het recordjaar 2007 en zou binnenkort een nieuw laagte-record kwa oppervlak kunnen vestigen.
Volgens PIOMAS, dat oppervlakte én dikte in de berekeningen betrekt is dat laagterecord al bereikt: de kleinste hoeveelheid ijs sinds het begin van de metingen, enkele tientallen jaren geleden.
Volg de dagelijkse stand van zaken op de websites van het National Snow and Ice Data Center (NSIDC), Polar Science Center (PSC) en het IARC-JAXA Information System (IJIS).
> neven1.typepad.com: PIOMAS August 2011 (new volume record)
> nsidc.org: Arctic sea ice
> psc.apl.washington.edu: Arctic Sea Ice Volume Anomaly, version 2
> www.ijis.iarc.uaf.edu: IARC-Jaxa Information System
Zie ook:
> Dramatische afname van het zeeijs in het Noordpoolgebied (12 sep 2011)
Media buitenland:
> Arctic is Melting: Arctic ice cover hits historic low: scientists
> Arctic Death Spiral Continues: Sea Ice Volume Hits Record Low for Second Straight Year (Sep 08 2011)
|