Kopenhagen 2009 / COP 15

Klimaattop Kopenhagen: Er moet vooral gehandeld worden

Kopenhagen, 7 december 2009 - (van de redactie) - In de Deense hoofdstad Kopenhagen wordt vanaf vandaag twee weken lang vergaderd over een nieuw klimaatakkoord. Meer dan 15.000 onderhandelaars, politici, journalisten en activisten wonen de top bij.

Een nieuw akkoord moet het Kyoto-protocol dat in 2012 afloopt vervangen en beoogt paal en perk te stellen aan de (groei van de) uitstoot van broeikasgassen om de opwarming van de aarde tot maximaal 2° Celcisus te beperken.

Ook moeten afspraken worden gemaakt over de verdeling van de lasten:
1. de verplichting tot uitstootvermindering kan niet voor alle landen gelijk zijn;
2. er moet geld op tafel komen om de arme landen die niet hebben bijgedragen aan het ontstaan van het probleem te beschermen tegen de gevolgen van de opwarming van de aarde: verdergaande zeespiegelstijging, meer dan normale droogteperiodes, exceptioneel zware regenval en de gevolgen van krachtiger stormen.

Verder zal er overeenstemming moeten komen over de 'waardering' van groen 'kapitaal' als de resterende oerbossen in Azië, Afrika en Zuid-Amerika die nu nog ten prooi vallen aan de ongebreidelde groei van het landbouwareaal voor palmolie, sojabonen en vlees en vleesprodukten.
Tenslotte zal de aandacht ook gericht (moeten) zijn op de beperking van verder verlies aan bio-diversiteit en op het nemen van concrete maatregelen voor de bescherming van het leven in de opwarmende oceanen zoals de koraalriffen en het diepzeeleven.

Verwacht wordt dat de eerste week van de conferentie vooral besteed zal worden aan de verdere verfijning van de verdragstekst, die op voorgaande bijeenkomsten in onder andere Bali, Bonn en Barcelona in ruwe vorm is opgesteld.
In de tweede week worden veel regeringleiders verwacht die het dan onderling eens zullen moeten worden over welke schouders de zwaarste lasten zullen dragen, om uiteindelijk te kunnen komen tot een definitieve tekst.

Daarbij zullen alle ogen gericht zijn op de Amerikaanse president Barack Obama die vele jaren politieke stilstand onder klimaatscepticus George W Bush goed zal moeten maken met op de achtergrond een onwillig Congres en Senaat.
Hij kan zich echter met de gedachte troosten dat ook elders in de wereld men maar met moeite terug zal kunnen en willen in levensstandaard om daadwerkelijk iets aan de kern van het probleem - het verbruik van fossiele brandstoffen waarbij het broeikasgas CO2 vrijkomt, te doen.

Een teken aan de wand hierbij is het feit dat gerenomeerde wetenschappers als James Hansen (NASA) al hebben opgeroepen de uitkomst van de conferentie te negeren als er géén harde maatregelen worden genomen en er géén krachtig akkoord komt de uitstoot drastisch te beperken om het leven op de planeet aarde te redden. Beter geen dan een slecht resultaat is de gedachte.

Gevreesd moet worden dat de onderhandelaars uiteindelijk zullen kiezen voor een vlucht naar voren, een 'escape' route - wél een politiek akkoord, maar de concrete invulling uitstellen tot volgend jaar juni in Bonn, of misschien zelfs pas in december in Mexico City, terwijl de 'science', de kennis van het probleem overduidelijk schreeuwt om een snel ingrijpen in een situatie die na jaren van laksigheid, dit decennium toch echt uit de hand dreigt te gaan lopen.

We kennen de symptomen: smeltende gletsjers in de bergen, op Groenland en op Antarctica... Verdwijnend zeeijs, sterke opwarming van de poolstreek en aangrenzende toendra's, vrijkomend methaangas... Verdroging van Afrika, Australië en het Zuiden van Europa en de Verenigde Staten... Zware stormen en extreme neerslaghoeveelheden in de nattere gebieden.

Er is geen discussie meer nodig over de oorzaak: door een steeds harder groeiende (over-) bevolking en een verdergaande industrialisatie en economische groei worden fossiele brandstoffen er met steeds grotere snelheid doorheen gejaagd. Dit leidt er toe dat het kooldioxide gehalte van de atmosfeer is toegenomen tot een niveau dat wij slechts kennen uit geologische perioden van vele miljoenen jaren terug - het Plioceen en het Mioceen - toen het enkele graden warmer was, en de zeespiegels tientallen meters hoger stonden.

Het leek een prachtig experiment, het ijstijd 'gevaar' voorgoed uit te bannen door extra CO2 in de atmosfeer te brengen, de wereld is nu echter veel te ver doorgeslagen, het systeem zit in een 'overshoot 'situatie, we leven op 'te grote voet'. Er worden 'tipping points' genaderd waardoor onacceptabele risico's worden genomen, omdat er bij ongewijzigd beleid al in een niet al te verre toekomst wellicht geen weg terug meer blijkt te zijn voor het klimaat.

In dit licht zou het helder moeten zijn hoe gehandeld moet worden. De uitstoot van broeikasgassen moet simpelweg aan banden, het kooldioxidegehalte in de atmosfeer moet omlaag. De 'targets' zijn helder, de termijnen ook: Zo snel mogelijk terug naar 350 ppm (parts per million) CO2 in de lucht of liefst minder.

Er kán dus onderhandeld en vooral gehandeld worden. Het is duidelijk waarover het gaat: de toekomst van het leven op onze aarde staat op het spel. (redactie / mve)

( Redactie / Martin van Etten )

Archief overzichten vorige jaren