Klimaatsceptici slaan op hol

Niet alleen in de Himalaya smelten de gletsjers. Ook in de Europese alpen slink het eeuwig lijkende ijs als sneeuw voor de zon. De Morteratsch-gletsjer in de Zwitserse Bernina-groep (Graubünden) is de afgelopen eeuw bijna twee kilomer teruggetrokken. Op de foto het bordje dat aangeeft tot waar de gletsjer in 1970 kwam. Sinds 1900 is de gletsjer 1318 meter korter geworden, of een teruggang van krap 20 meter per jaar. Tussen 1970 en 2010 is de gletsjer verder teruggetrokken. Klik op foto voor meer voorbeelden van de gletsjer-teruggang (Foto Hans Oerlemans Universiteit Utrecht)

Amsterdam, 2 februari 2010 - (door Martin van Etten) - Met een gretigheid, grenzend aan fanatisme, grijpen klimaatsceptici elke strohalm aan om het IPCC en de rapporten uit 2007 over de klimaatverandering, over oorzaken en remedies, zwart te maken.
Tegelijk proberen zij sleutelfiguren in diskrediet te brengen om het publiek vertrouwen in het klimaatrapport, en de noodzaak tot het nemen van maatregelen onderuit te halen.
Aangemoedigd door een waarschijnlijk georchestreerde diefstal van duizenden e-mails en documenten van een computer van de klimaatafdeling (de Climate Research Group) van de universiteit van East Anglia, kort voor de belangrijke klimaatconferentie van Kopenhagen in december 2009 smijten klimaatsceptici ongegeneerd met modder, en verlagen ze zich tot methodes waarvan ze tot voor kort klimaatwetenschappers beschuldigden.

Wie weblogs van klimaatsceptici bezoekt en de commentaren bij sommige krantenartikelen leest slaat de schrik om het hart over het niveau van de discussie en de kennis die men heeft over het probleem van de opwarming van de aarde.
Door alle mystificaties strooien klimaatsceptici zand in de raderen van het (geringe) klimaatbeleid en zorgen ze voor een politiek impasse, waardoor noodzakelijke maatregelen om het probleem bij de wortels aan te pakken door de CO2 uitstoot in te perken, draagvlak ontberen en op de lange baan worden geschoven.

De eerste successen hebben de klimaatprobleemontkenners al binnen. Wereldwijd klinkt de roep om het aftreden van IPCC voorzitter Rajendra Pachauri, op lokaal niveau hebben politici van PVV (Richard de Mos) en VVD (Helma Nepperus) de voor het klimaatbeleid verantwoordlijk minister Jacqueline Cramer zover gekregen toe te zeggen degelijk klimaatonderzoek nog eens over te gaan doen. Op het niveau van de publieke opinie hebben zij al helemaal hun resultaat binnen omdat door alle gecreëerde verwarring: 'niemand meer weet waar het over gaat' en 'niemand meer weet wie moet geloven', alles volgens het principe 'als er rook is zal er ook wel vuur zijn'.

Klimaatsceptici maakten de afgelopen maanden schaamteloos misbruik van de onwetendheid en goedgelovigheid van het grote publiek door tegenover de serieuze bevindingen van het IPCC de schijnwijsheden te stellen van een legertje handlangers van oliemaatschappijen en belangengroepen die er baat bij hebben het klimaatprobleem te ontkennen zodat maatregelen die geld gaan kosten zolang mogelijk worden uitgesteld.

De afgelopen weken werd elke fout en mogelijke of schijnbare onregelmatigheid bij het IPCC door de sceptici schaamteloos uitvergroot, en werd een orgie van disinformatie over de wereld uitgestort die zijn weerga niet kent, over de gestolen e-mails en met name over de ontwikkelingen van de gletsjers in de Himalaya.

Glaciergate I:
De rel begon met een kwestie die al snel tot 'glacier-gate' gebombardeerd werd: de constatering dat een aantal stellingen over de toekomst van de Himalaya-gletsjers onjuist of niet helemaal juist bleken te zijn.
In het rapport van werkgroep 2 van het IPCC getiteld "Impacts, Adaptation and Vulnerability" was de verwachting opgenomen dat Himalaya-gletsjers al in 2035 grotendeels gesmolten zijn. Dit jaartal bleek echter onjuist en feitelijk onmogelijk.
Dat dit jaartal kennelijk een verschrijving was van het jaartal 2350 uit een eerder rapport over de Himalaya-gletsjers ontging de meeste sceptic en ze betichtten het IPCC zonder enige terughoudendheid van list en bedrog en van een poging politieke munt te willen slaan op basis van een overdreven voorstelling van zaken.

Overigens kon uit de in het IPCC rapport gepresenteerde gletsjer-gegevens gemakkelijk worden afgeleid dat het jaartal 2035 eenvoudigweg niet juist kón zijn, de foto's van gletsjers en hun smeltsnelheden, pal onder de gewraakte passages lieten dat ondubbelzinnig zien. Ook die paar foute berekeningen in het overzichtje konden met simpel hoofdrekenen gemakkelijk herleid worden tot de juiste gegevens. (hoofdstuk 10.6.2 van Werkgroep 2)

Leek voor weldenkenden het hele 'glaciergate' daarom niet meer dan een storm in een glas water, door alle commotie werd echter volledig vergeten (moedwillig genegeerd?) dat er wel degelijk iets aan de hand is in de berggebieden van de wereld, dat de gletsjers smelten en dat de zoetwatervoorraden in de Himalaya op termijn wel degelijk in gevaar komen.
Dat dat moment niet al vóór de helft van de eeuw komt maar mogelijk pas tegen het einde van de eeuw bereikt wordt is een schrale troost voor de mensen die er dan last van zullen hebben.

Het is vanuit deze bezorgheid de watervoorziening voor miljoenen veilig te stellen, dat de gemaakte fouten beoordeeld moeten worden.
Het begon toen wetenschapper Syed Iqbal Hasnain - een gerespecteerd glacioloog - een vertwijfelde uitroep deed dat de gletsjers met de huidige temperatuurstijging binnen veertig jaar verdwenen zullen zijn, zijn hartekreet kwam in 1999 (foutief vertaald) in een populair wetenschappelijk tijdschrift terecht, daarna in 2005 in een Wereld Natuur Fonds Rapport.
De volgens Elsevier's weekblad "volledig onbekende wetenschapper", toendertijd al professor en door de Indiase regering vanwege zijn wetenschappelijke verdiensten al gelauwerd met de Padma Award, had in 2002 inmiddels een studie geschreven over de "Himalayan Glaciers Meltdown, inderdaad, een niet echt geruststellende titel, reden voor het IPCC zijn bevindingen in het rapport van werkgroep 2 op te nemen.

De gletsjers smelten niet alleen in de Himalaya, maar ook elders in de wereld, in zoverre vertelde glacioloog Hasnain niets nieuws. Dat is goed te zien op de foto aan het begin van dit artikel.
Nieuw was wel dat het pijnlijk duidelijk werd dat over de toestand van de Himalaya-gletsjers relatief weinig bekend was, waardoor het IPCC terug moest grijpen op een Rapport van het WNF, een handelwijze die het IPCC nu wordt tegen geworpen omdat het WNF-rapport niet wetenschappelijk verantwoord zou zijn.

Opvallend was dat de kennelijke fouten en slordigheden sinds de publikatie van het IPCC rapport in april 2007 onopgemerkt waren gebleven. Het ENN, het Environmental News Network (www.enn.com) had op 11 november 2008 op gezag van de Tribune of India nog over de kwestie van de Himalaya-gletsjers gepubliceerd alsof er niets aan de hand was, dus inclusief het beruchte jaartal 2035.

Voor het grote publiek kwam de kwestie pas aan het licht toen een wetenschapper het IPCC er in het najaar van 2009 op attendeerde. Daarna kwam de kwestie in een stroomversnelling toen de sceptici er lucht van kregen en het rapport eens grondig begonnen te lezen waarna zij zich op iedere onnauwkeurigheid of vermeende onjuistheid wierpen die zij maar konden vinden.

"De wereld is misleid," schreven de rechtse media aangevoerd door de Britse Times Online. "Manipulatie en bewuste paniekzaaierij," riep Neerlands meest bekende klimaatscepticus Hans Labohm gelijk in de internetkrant De Dagelijkse Standaard. "De praktijken van het IPCC worden gekenmerkt door 'cherrypicking', 'spindoctering' en 'scare-mongering', voegde Labohm er in een van zij vele postings over dit onderwerp eraan toe. "Wanneer distantiëren Nederlandse beleidmakers, wetenschappers en andere AGW-adepten (AGW = Anthropogen Global Warming) zich nu eens publiekelijk van dit soort praktijken," concludeerde hij, hierbij uiteraard doelend op minister Cramer en klimaat'paus' Samson, beide PvdA, niet direct de vrienden van de Nederlandse klimaatsceptici.

"Glaciergate II:
Eind januari ontstond de volgende rel. De Telegraph on Sunday kwam met het verhaal dat het IPCC zijn bewering dat het klimaat op aarde verandert gebaseerd had op een 'studentenscriptie' en een 'tijdschriftartikel'.
Deze onthulling zal 'nieuwe schande' over het IPCC afroepen, zo concludeerde de Telegraph, "nu deze bronnen nauwelijks als voldoende gezaghebbend kunnen worden beschouwd om als wetenschappelijk bewijs voor de opwarming van de aarde te dienen".

De Nederlandse rechtse pers sloot zich uiteraard gretig aan bij deze verregaande conclusies in het Telegraph artikel en kwam dezelfde dag nog met eigen klonen van dat artikel. De Nederlandse Telegraaf noteerde bijvoorbeeld "Scriptie student blijkt basis klimaatrapport". Elsevier's weekblad maakte daar natuurlijk "Opnieuw blunder IPCC" van. Zelfs dagblad Trouw kwalificeerde de bronnen als "niet betrouwbaar". We zullen nog zien dat dit onterecht is, omdat in de vertaalslag ook de nuance verloren was gegaan.

Labohm was er uiteraard als de kippen bij en citeerde vanuit Trouw dat het klimaatpanel "als bewijs twee bronnen aanvoert, die een scriptie en een tijdschriftartikel blijken te zijn", dit uiteraard met de bedoeling de onderbouwing van de IPCC Rapporten (waar regeringen hun beleid op baseren) onderuit te halen (cursiveringen: ZN).
Zó de nadruk te leggen op die twee bronnen (en wat voor bronnen) had Labohm natuurlijk niet gedaan als hij tijdig de literatuurlijst met de vele pagina's verwijzingen naar gerenomeerde wetenschappelijke literatuur die de basis vormden voor het IPCC-rapoort had ontdekt.
Ook vergat Labohm te melden dat de claim niet in het wetenschappelijk deel van het rapport van werkgroep 1 (WG-1: The Physical Basis) wordt gemaakt, maar in het deel opgesteld door werkgroep 2.

Zo kon het gebeuren dat beide bronnen, de 'afstudeerscriptie van een aardrijkskunde student' en 'een artikel met anecdotes' uit een bergbeklimmersblad, door Telegraaf, Elsevier en Dagelijkse Standaard als 'onwetenschappelijk' worden afgeserveerd.
"Het falen van het IPCC om met doorwrochte bewijzen (van de opwarming) te komen wordt als een van de oorzaken gezien van het falen van de recente klimaattop, concludeert De Telegraaf. "Het IPCC is opnieuw in opspraak geraakt...," vindt Elsevier. 'Weer een nieuw schandaal," kakelt Labohm unisono zonder zich verder nog te verdiepen in het oorspronkelijke bronmateriaal...

En dat is jammer, want hiermee laten de sceptici zich behoorlijk in de kaart kijken met hun fanatisme. De scriptie en het bergsportverhaal figureren namelijk alléén in een zijspoor, een overzichtje van sneeuw en ijs variabelen die te maken krijgen met veranderingen in de cryosfeer, de wereld van sneeuw en ijs, maar zeker niet in de hoofdlijn van de wetenschappelijke discussie over (de oorzaken van) het broeikaseffect, zoals dat gevoerd wordt in deel één van het rapport.
(hier de tabel: http://www.ipcc.ch/publications_and_data/ar4/wg2/en/ch1s1-3-1-1.html / tabel 1.2 van sectie 1.3.1.1)

Specifiek gaat het hier dus alleen om het verlies aan klimmogelijkheden voor bergbeklimmers, de “loss of ice climbs” als één van de mogelijke gevolgen gevolgen van de opwarming van de aarde.
Dat hiervoor de aankomende berggids D.A. Schwörer citeerd wordt, die in zijn afstudeerscriptie "Bergführer und Klimaänderung. Eine Untersuchung im Berninagebiet über mögliche Auswirkungen einer Klimaänderung auf den Bergführerberuf", zijn toekomstige collega's interviewt over de veranderingen die zij in in hun werkgebied het hooggebergte waarnemen, is natuurlijk niet echt raar.
Dat het IPCC ook de bergklimmers aan het woord laat, die de veranderingen in het hooggebergte met eigen ogen aanschouwen, is ook niet zo vreemd. Bergbeklimmers komen namelijk ook nog eens op plekken waar klimatologen niet kunnen komen.
Het is daarom helemaal niet verbazingwekkend de verhalen van ervaringsdeskundigen bij het opstellen van het rapport te betrekken.
Het is juist heel wetenschappelijk direct betrokkenen naar hun ervaringen te vragen, dat doen we tenslotte ook met de bewoners van de bedreigde eilandstaten in de Grote Oceaan, met de Inuit en de bewoners van Alaska die eveneens uit eigen ervaring kunnen spreken over de veranderingen in hun wereld.

Hetze
Als je je dat dan allemaal realiseert dan is de kop "Scriptie student blijkt basis klimaatrapport" totaal misplaatst, onvolledig en onjuist, een dergelijke tekst (van de Telegraaf) kan zelfs tendentieus en manipulatief genoemd worden.
Om dit aan te voeren om daarmee de klimaatrapporten en het IPCC in diskrediet te brengen, het grote publiek te laten denken dat er van alles mis is met het IPCC, dat er daarom niks klopt van het verhaal van de klimaatverandering, dat het gevaar van de zeespiegelstijging overdreven is en dat we, zoals mevrouw Nepperus van de VVD wil, ons geld veel beter aan andere dingen kunnen besteden dan het verhogen van de dijken, ja dat is inderdaad onverantwoordelijk zoals minister Cramer zei, het is bijna crimineel te noemen, en de journalistiek volstrekt onwaardig.

Onbegrijpelijk dat de kop "Scriptie student blijkt basis klimaatrapport" in de krant van "wakker Nederland" verschijnt. Heeft men dan geen beroepseer bij De Telegraaf? Maakt men dan van misleiden, van list en bedrog, zonder enige scrupule een bijna dagelijkse praktijk als het over het klimaat gaat?
Onbegrijpelijk dat dit in een toch redelijk ontwikkeld en weldenkend land kan passeren. Zijn de belangen om de klimaatverandering te ontkennen dan zo groot? En nemen de betrokken journalisten de actieve misleiding van het Nederlandse volk zomaar voor de eigen rekening?
Of interesseert het Nederland niet, laat het de Nederlanders koud wat er met de wereld gebeurt?
Laten wij de sceptici daarom maar gewoon klooien en onzin verkondigen? Laten wij deze hetze tegen het IPCC en de duizenden integere wetenschappers die daar deel van uitmaken voortduren? Laten wij toe dat de sceptici kunnen doorgaan om met uiterst zwakke argumenten het klimaatonderzoek en het klimaatbeleid de grond in te boren en de toekomst van de aarde steeds maar weer opnieuw in de waagschaal te stellen? Moeten deze op hol geslagen klimaatsceptici niet een keer gestopt worden?

Martin van Etten