UN secretaris-generaal Ban Ki-moon spreekt de UNFCC conferentie over klimaatverandering op Bali toe. (foto: UNFCC)

Nusa Dua (Bali), 16 december 2007 - De klimaatconferentie op Bali heeft op het laatste moment - in de loop van zaterdagochtend - toch nog resultaat opgeleverd.

De Verenigde Staten hebben een compromisvoorstel aanvaard dat ze vrijdag nog tegenhielden. De Amerikanen zijn gezwicht voor een hartstochtelijk pleidooi van VN-topman Ban ki Moon.
Ook de andere landen als China en India enerzijds, en Canada en Japan aan de kant van de USA anderszijds, gaan nu akkoord.

Alle verdragstaten verplichten zich de CO2-uitstoot terug te dringen, overigens met een nog niet benoemd percentage. Wel wordt verwezen naar een voetnoot over de hoogte van de gewenste percentages.

De aanvankelijke weigering van de VS op vrijdagavond leidde tot boegeroep en emotionele taferelen. De Nederlander Ivo de Boer, hoofd van het VN-klimaatbureau UNFCCC, die zijn ziel en zaligheid aan het slagen van de conferentie had verbonden, barstte volgens insiders in huilen uit.

De Amerikaanse delegatieleider, Paula Dobriansky, kreeg later luid applaus toen zij beloofde zich bij de consensus aan te sluiten. Zij was aanvankelijk uitgejouwd voor het afwijzen van een compromis waarmee de top zou worden besloten. Dobriansky bezwoer dat de Verenigde Staten verder willen gaan en zich zullen voegen naar de consensus.

De overeenkomst voorziet in een tweejarige "routekaart" die moet leiden tot een "mondiaal en alomvattend akkoord voor na 2012". In 2009 moet dit akkoord, te sluiten in de Deense hoofdstad Kopenhagen, leiden tot een nieuw wereldwijd pact met concrete maatregelen die dan noodzakelijk worden geacht om de opwarming van de aarde en de gevolgen ervan te beheersen.
Het nieuwe pact moet veel ambtieuzer en dwingender worden dan de huidige afspraken die tien jaar geleden in Kyoto werden vastgelegd.

Volgens het nu in Bali gesloten akkoord moeten de rijke landen de ontwikkelingslanden helpen bij het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen. Die landen erkennen daarbij voor het eerst dat ook zij verantwoordelijk zijn voor de uitstoot van broeikasgassen en de opwarming van de aarde.

Het belangrijkste struikelblok bij het tot stand komen van het akkoord was de Europese eis om de uitstoot van broeikasgassen tegen 2020 met 25 tot 40 procent te verminderen. Deze eis is nu slechts als voornemen in een voetnoot opgenomen in de eindtekst. Daarmee konden de Verenigde Staten alsmede China en India binnen boord gehouden worden.
Volgens Ivo de Boer betekent dit niet dat aan het voornemen per 2050 de broeikasgassenuitstoot met 50 procent terug te dringen getornd wordt.

De onderhandelingen die vrijdag zouden moeten zijn afgerond gingen door tot in late uren en zaterdagochtend opnieuw in aanwezigheid van Ban Ki-moon die zijn bezoek aan Oost-Timor hiervoor heeft ingekort.
De VN-chef Ban keerde speciaal naar de conferentie terug om een emotioneel beroep te doen op de deelnemers: "Grijp deze kans, dit moment voor het welzijn van de hele mensheid."
Minister Jacqueline Cramer van Milieu toonde zich na afloop van de top "uitzonderlijk opgelucht" en "tevreden" dat Bali toch nog een akkoord heeft opgeleverd. Het was "tot op het laatst toe spannend", zei ze.

Ze erkent dat de EU er niet in geslaagd is in de slotverklaring te krijgen dat de rijke landen de CO2-uitstoot in 2020 met 25 procent teruggedrongen moeten hebben. De winst is dat de VS mee gaat onderhandelen over een nieuw verdrag. Daarin kunnen alsnog "klip en klare" afspraken over verplichte percentages worden gemaakt.

Ook andere Nederlandse politici aanwezig op de klimaattop, zoals Liesbeth Spies (CDA) en Diederik Samson (PvdA) gaven aan tevreden te zijn over het onderhandelingsresultaat. Ook zij hadden echter concretere besparingsdoelstellingen willen zien. Spies gaf het akkoord daarom "een zes min". Samson: "Er is in ieder geval een akkoord uit de bus gekomen waarmee we verder komen, minder ver dan ik had gewild, maar we zijn in ieder geval op weg.

In Nederland verklaarde de vereniging Milieudefensie blij te zijn dat de Verenigde Staten het akkoord op de klimaattop in Bali hebben ondertekend. Wel is de organisatie "zwaar teleurgesteld" dat de betrokken landen geen concrete afspraken over vermindering van de CO2-uitstoot hebben gemaakt.

Professor Klaas van Egmond, directeur van het Milieu en Natuur Planbureau (MNP), toonde zich daarentegen tevreden. "Dit is een historisch moment, het is voor het eerst dat alle landen, inclusief de Verenigde Staten, erkennen dat er een klimaatprobleem is en dat er wat moet gebeuren aan de uitstoot van CO2. Dat is de grote winst van Bali. Voor mij krijgt het akkoord een 8+!"

unfccc.int: UN breakthrough on climate change on Bali (persverklaring)
unfccc.int: We have a roadmap! (Toespraak Rachmat Witoelar ter afsluiting van de conferentie)
unfccc.int: Overzicht van de einddocumenten