Weeroverzicht 2004 en vorige jaren

Jaar 2004: warm en nat jubileumjaar voor het KNMI
De Bilt / Zeeburg, 15 december 2004 - Het afgelopen jaar was warm en zonnig, maar ook nat. De Bilt kreeg dit jaar 859 mm tegen 795 mm normaal in een schrikkeljaar. Er viel dus heel veel maar de regen was wel opvallend omdat vooral het recreatieseizoen er uitsprong. De zomer was zelfs uitzonderlijk nat, landelijk de natste in zeker vijftig jaar. Maasland (Westland) boekte een regenrecord met alleen al in augustus 325 mm, bijna vier keer de normale maandsom.
Met een gemiddelde temperatuur in De Bilt van 10,3 °C tegen een langjarig gemiddelde van 9,8 °C was 2004 warm. Daarmee is het tevens het achtste jaar op rij met een gemiddelde temperatuur van boven de 10,0 °C. Tegelijk bereikte de wereldgemiddelde temperatuur in 2004 de vierde plaats van de warmste jaren.
KNMI: Jaar 2004 / Warm, zonnig en vrij nat.

Wereldtemperatuur 2003 op derde plaats warmste jaren
De Bilt / Zeeburg, 26 december 2003 - De wereldgemiddelde temperatuur over 2003 komt naar schatting uit op een afwijking van +0,45 graden boven het langjarig gemiddelde. Dat meldt de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) in haar jaaroverzicht van het weer in de wereld.
Met deze afwijking komt 2003 op de derde plaats van de warmste jaren sinds het begin van de metingen in 1861. Nog warmer waren 2002 (+0,48 graden) en het warmste jaar in de meetreeks blijft 1998 (+0,55 graden).
De gemiddelde temperatuur van de aarde is sinds het begin van de registraties opgelopen. In de 20e eeuw is de wereld ruim 0,6 graden warmer geworden. Opmerkelijk is de grote opwarming in de laatste kwart eeuw: sinds 1976 is het de temperatuurtoename drie keer zo groot dan over de afgelopen honderd jaar. De jaren negentig waren zelfs het warmste decennium in duizend jaar.
Vrijwel heel Europa werd dit jaar getroffen door een hittegolf, met temperaturen die een paar maanden lang vijf graden boven het gemiddelde lagen en op veel plaatsen herhaaldelijk boven de 40 graden kwamen. Als gevolg van de warmte stierven in Europa ruim 20.000 mensen meer dan normaal in de warme periode van het jaar.
Ook India, Pakistan en Bangladesh kregen in mei te maken temperaturen rond 50 graden. Alleen al in India leidde dat tot zeker 1500 doden. Maar niet alleen de hitte was in 2003 extreem, in verschillende delen van de wereld was het ook opvallend koud. Zo daalde de temperatuur in het noordoosten van Rusland tot -45 graden en in Peru tot -20 graden. In totaal kreeg de aarde dit jaar 16 tropische stormen te verwerken wat anderhalf keer het normale aantal is. Ook in Nederland was het jaar warm en droog, maar het meest opvallend was het aantal uren zon dat nog nooit zo groot was.
KNMI: Jaar 2003 / Record zonnig, warm en droog .

December: Bomen al in bloei

Zeeburg, 21 december 2003 - Bij het begin van de astronomische winter staat op het Makassarplein (Indische Buurt) de zwarte els (Alnus glutinosa (L.), al in bloei. In het verleden bloeide deze boom volgens de Flora van Nederland (Heukels en Van Ooststroom, uitgave 1962), in de maanden februari en maart, als eerste voorbode van de lente.
Op 25 februari 2000 maakte Zeeburg Nieuws hiervan een foto. In die paar jaar tijd is de bloeitijd bijna twee maanden vervroegd.
We zagen een week geleden ook al een Dagpauwoog, dat is een vlinder, op Schellingwoude, niet ver van deze buurt, in een haven, wonderlijk, een week voor de Kerst. Een vriendelijke schipper wilde het dier redden, het ergens veilig binnen zetten. Er is echter geen toekomst voor die dieren die zich niet aan de kalender houden. Er is dan niets te eten.
In onze buurt zingt nu ook al de merel. Dat lijkt ons ook te vroeg in het jaar.

Zomer 2003 in Europa warmste in 500 jaar
De Bilt, 7 oktober 2003 - In Europa was de zomer van 2003 de heetste in meer dan 500 jaar. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Bern. De gemiddelde zomertemperatuur in Europa was volgens klimaatonderzoeker Jürg Luterbacher van het Instituut voor Geografie, klimatologie en meteorologie van de Universiteit van Bern (NCCR Climate) bijna 2 graden hoger dan het langjarig gemiddelde van 17,5 graden over het tijdvak 1901-1995. Het centrale deel van Europa en vooral het Alpengebied hadden de grootste temperatuurafwijking van meer dan 5 graden boven normaal.
KNMI: Zomer 2003 was heet en zeer droog
KNMI: Warmste zomer in 500 jaar

Laagterecord waterstand Rijn
Warmterecord De Bilt
De Bilt/Zeeburg, 23 september 2003 - Nederland heeft niet alleen een warmterecord erbij maar ook een recordlage waterstand. Volgens het RIZA in Lelystad bereikte de Rijn bij Lobith zondagavond een laagterecord van 7.06 meter boven NAP. Het vorige record dateert van 17 augustus dit jaar toen de Rijn een stand bereikte van 7.16 meter boven NAP. De komende dagen verwacht het KNMI neerslag, ook in de stroomgebieden van de rivieren, maar volgens het RIZA heeft dat weinig invloed op de waterstand.
In het verlengde van de zomer is het aantal warme dagen in De Bilt met een temperatuur van minstens 20 graden maandag op 116 uitgekomen. Dat betekent dat het jaar 2003 meer warme dagen heeft opgeleverd dan de 113 in de recordjaren 1921 en 1947.
De meteorologische zomer over de maanden juni, juli en augustus was in De Bilt met een gemiddelde temperatuur van 18,5 graden op één na de warmste sinds het begin van de metingen. Alleen 1947 was nog 0,1 graad warmer.
Sinds 17 september zijn op verschillende plaatsen in ons land zomerse temperaturen gemeten tussen 25 en 31 graden, zeer hoog voor de nazomer. De Bilt meldde op de 18e september 28,6 graden maar het warmst werd het in het zuiden waar Maastricht op 19, 20 en 21 september achtereenvolgens 30,2, 31,2 en 29,1 graden werd gemeten. Omdat de temperatuur in Maastricht zondag de 30 graden niet haalde werd de afgelopen periode net geen regionale hittegolf. In 1947 lukte dat wel en boekte Limburg tussen 11 en 20 september de vijfde hittegolf van de lange zomer. Op 20 september 1926 noteerde Maastricht 31,8 graden, na die datum komen in de rest van het jaar geen dertigers meer voor in deze meetreeks. De 29,1 graden, die Maastricht op 21 september boekte, is voor dit meetpunt wel een hoogtepunt voor de derde decade van de maand. Het landelijk record voor de derde septemberdecade staat echter op naam van Buchten waar op 26 september 1967 nog 30,6 graden werd gemeten.
September telt in De Bilt normaal éen zomerse dag en soms wordt het ook hier nog tropisch, maar vrijwel altijd in het begin van de maand. De enige uitzondering voor De Bilt was september 1947, toen hier nog op 16 en 19 september iets boven de 30 graden uitkwam.
Maandag kwam een einde aan de extreme warmte zodat de astronomische herfst vandaag in stijl van start gaat met buien en wind.
In verschillende landen in Europa was de afgelopen zomer wel de warmste ooit. In Zwitserland was de zomer dit jaar zelfs 2 tot 2,5 graad warmer dan de vorige recordzomers van 1947 en 1994. Volgens Zwitserse onderzoekers is de zomer van 2003 vergelijkbaar met die van 1540, toen het warme zomerweer al in maart begon. Historisch geograaf Jan Buisman, die een serie publicaties uitbrengt over het klimaat in de Lage landen, noemt 1540 het Zonnejaar. In een aantal landen zijn nieuwe absolute records geboekt met temperaturen tussen 40 en 42 graden. Op sommige plaatsen in Frankrijk was in de drie zomermaanden vrijwel elke dag tropisch met meer dan 30 graden en werd op 11 dagen meer dan 40 graden gemeten. In de vorige topzomers gebeurde dat slechts op een enkele dag.
(bron: KNMI)