door: Udo Kock

Amsterdam, 14 maart 2001 - Wethouder Frank Köhler (Sociale Zaken, GroenLinks) kent geen pijn. Keer op keer worden hij en zijn falende beleid op niet zachtzinnige wijze onder handen genomen, maar hij weet van geen ophouden. Na drie jaar mislukt wethouderschap hangt hij totaal murw geslagen in de touwen. Maar opgeven? Nooit!

Ondertussen zit niet alleen Frank Köhler onder de blauwe plekken, maar is ook van het Amsterdamse werkgelegenheidsbeleid weinig meer over. Natuurlijk, er worden nog regelmatig nota's en, houdt u vast, 'beleidsintensivering' aangekondigd, maar de resultaten zijn nihil.

Het falen blijkt uit het geringe aantal bijstandsgerechtigden dat een baan vindt. In Amsterdam is het uitstroompercentage naar werk 7.7 procent, ofwel één op de veertien mensen met een bijstandsuitkering vindt jaarlijks een baan. Gezien de economische hoogconjunctuur beschamend weinig. Bovendien presteren vergelijkbare steden als Rotterdam en Den Haag veel beter. Daar vindt jaarlijks één op de zeven bijstandsontvangers een baan.

Een belangrijke reden voor dit falen is het feit dat Köhler niet gelooft dat mensen met een uitkering gevoelig zijn voor financiële prikkels. Dat is een curieus standpunt, want ik zie niet in waarom mensen met een uitkering zouden afwijken van anderen. Voorstellen om mensen met een bijstandsuitkering een flinke financiële premie te geven als ze een baan vinden, negeert hij en de wettelijk verplichte sanctie's voor werklozen die niet voldoen aan de sollicitatie-eisen schuift de wethouder openlijk en zonder schaamte terzijde.

Maar er is meer aan de hand dan een beetje wereldvreemde kijk op mensen in de bijstand. Köhler, en de eerlijkheid gebiedt te zeggen dit hele College, blijkt niet in staat of bereid om op een creatieve, onorthodoxe manier nieuw werkgelegenheidsbeleid te ontwikkelen. 'Meer van hetzelfde' lijkt het hoogste goed.

De gemeente heeft aangekondigd de werkgelegenheidsprojecten in Zuidoost en Bos en Lommer ook in andere standsdelen te gaan introduceren. Kern van die plannen is het zogenaamde 'casemanagement', wat wil zeggen dat voor iedere bijstandsgerechtigde een op maat gesneden begeleidingsplan gemaakt wordt en dat hij of zij via intensieve, individuele begeleiding aan het werk moet komen. Essentieel is de vraag of iemand met cursussen en andere diensten direct richting werk gestuurd kan worden, of dat een persoon daar nog niet aan toe is en eerst 'sociaal geactiveerd' moet worden.

Het College, met Frank Köhler voorop, heeft er nadrukkelijk voor gekozen het casemanagement in handen te geven van de Sociale Dienst en particuliere bedrijven uit te sluiten. Je kunt er donder op zeggen dat er daardoor meer sociaal geactiveerd dan gereïntegreerd zal worden. Dat is namelijk makkelijker, je kunt onwillige cliënten uit de luwte houden en de wethouder kan zijn 'financiële-prikkels-helpen-niet' filosofie blijven uitvoeren. Creatieve plannen, waarbij private partijen een grote rol krijgen en een deel van de uitgespaarde uitkeringen mogen houden als ze mensen snel uit de bijstand weten te krijgen, zijn onbespreekbaar voor dit stadsbestuur.

Het werkgelegenheidsbeleid in Amsterdam faalt en de klappen die verantwoordelijk wethouder Köhler te verwerken krijgt, volgen elkaar in hoog tempo op: terechtwijzingen van de minister voor het niet uitvoeren van wettelijke sanctieregels, een bestuurscrisis bij de Sociale Dienst (die al die prachtige beleidsintensiveringen en werkgelegenheidsprojecten moet uitvoeren) en matige resultaten. Maar Frank Köhler piekert er niet over een eind te maken aan zijn lijden en de handdoek in de ring te gooien. Hij is vast van plan door te gaan tot de laatste ronde, in de hoop dat hij op punten kan winnen. Er zit maar één ding op: iemand moet hem een definitieve politieke knock-out toebrengen. Wie durft?