Zeeburg, 29 december 2003 - Rechts het recentelijk gerestaureerde Pakhuis Wilhelmina, links - aan de Oostelijke Handelskade - de nieuwbouw van project "Nieuw Amerika" (gebouw Boston). Op de voorgrond - rond de hijskraan - het dak van de parkeergarage, waar onlangs begonnen is met de bouw van een U-vormige 36 meter hoge woontoren.

Zeeburg, 14 januari 2004 - Bewoners, voornamelijk kunstenaars met ateliers, van Pakhuis Wilhelmina aan de Oostelijke Handelskade, maken zich ernstig zorgen over hun toekomst. Als alles doorgaat zoals gepland door de gemeente Amsterdam, krijgen zij naast hun gebouw, op enkele meters afstand, het nieuwbouwproject Chicago, een zesendertig meter hoge toren.
Niet alleen het gebrek aan lichttoetreding - het nieuwe gebouw komt op 2,40 meter uit hun gevel - ook brandveiligheidsaspecten spelen een centrale rol. "Chicago" helt ook nog eens halverwege over het oude, ooit gezichtsbepalende pakhuis op de kade.
De Amsterdamse bouwverordening die lichttoetreding regelt, en daarmee de afstanden tussen bouwwerken, blijkt volgens zegslieden uit pakhuis Wilhelmina, niet van toepassing op kunstenaarsateliers.
Daar zit echter niet de ergste pijn, de overbouw, hoe zouden wij deze anomaliteit in de bouwgeschiedenis van Amsterdam anders moeten noemen, bergt ook veel gevaren in zich. Bij calamiteiten zoals brand, zou er ernstig gevaar voor instorting kunnen bestaan.
De groep bewoners van pakhuis Wilhelmina voert al jaren een procedure tegen de gemeente Amsterdam om op deze gevaren te wijzen.
Binnenkort volgt een kort geding bij de Rechtbank tegen het negeren van brandveiligheidsrapporten die over deze kwestie zijn opgesteld.
De aannemer en projectontwikkelaar wilden echter niet afwachten, en zijn inmiddels gestart met de eerste fase van de bouw van dit project.

Gebouw Chicago komt 2.60 meter uit de gevel van het 19de eeuwse pakhuis Pakhuis Wilhelmina, en wordt vanaf de zevende verdieping gedeeltelijk over het bestaande pakhuis heen gebouwd. Tussen de dak en de nieuwbouw zou slechts een ruimte van veertig centimeter overblijven. (Bron: schets projectontwikkelaar)

Uit de ambitieuze website van de projectontwikkelaar citeert deze krant de volgende passages:
"Langs de Oostelijke Handelskade aan de Zuidelijke IJ-oevers wil de gemeente Amsterdam een gemengd stedelijk woon-, werk- en recreatiemilieu creëren. In het kader hiervan bouwt OCNA hier onder de projekt naam "Nieuw Amerika" drie appartementencomplexen: Detroit, Boston en Chicago. Pakhuis Australië wordt herbouwd en in het gebouw Boston geïntegreerd.
In Chicago wordt het 19e eeuwse pakhuis Wilhelmina geïncorporeerd.
In totaal gaat het om 40 koopappartementen, 89 sociale huurappartementen en 176 vrije sector huurappartementen."
"Het plan Nieuw Amerika aan de Oostelijke Handelskade te Amsterdam is een initiatief van Johan Matser Projektontwikkeling BV, Woningbedrijf Amsterdam en Woningcorporatie het Oosten. Gezamelijk vormen zij Ontwikkelings Combinatie Nieuw Amerika (OCNA).
Deze ruimten op de begane grond en een gedeelte van de eerste verdieping kunnen qua oppervlak vrij worden ingedeeld en zijn bedoeld voor commerciële projecten.
De (sociale) huurappartementen worden conform de in Amsterdam geldende afspraken verhuurd via Woningnet. Tegen het moment van oplevering van Chicago worden deze appartementen opgenomen in het aanbod van Woningnet."
www.nieuwamerika.nl

Pakhuis Wilhelmina gezien vanaf het noorden (de IJhaven) Daarboven de omstreden vijf bouwlagen, die gedeeltelijk over Wilhelmina uitsteken. (Bron: schets projectontwikkelaar)

Nieuw Amerika had al eerder te kampen met tegenslag. Een felle uitslaande brand verwoestte 10 september 2002 het voormalige pakhuis Australië dat verbouwd zou worden tot appartementencomplex en dat in het nieuwbouwproject Boston zou worden opgenomen.
De gebeurtenissen die dag, een brand in een leegstaand voormalig pakhuis, bevestigen de zorg van de bewoners van Pakhuis Wilhelmina. Als het fout gaat dan gaat gaat het goed fout. De brand, waarvan de oorzaak nooit is opgehelderd, leverde meters hoge vlammmen op die uren aanhielden, en toen was het pakhuis nota bene nog leeg.