De gemeentelijke begroting was in het kader van een subsidievraag aan het Rijk doorgerekend en accoord bevonden. Ook verschillende externe buro's hadden uitgebreid naar de cijfers gekeken. De belangrijkste verschillen zaten in de bedragen voor de zogenaamde onderaannemers.
Het grote verschil tussen de inschrijving van Heijmans en de ambtelijke begroting was voor het projectbureau "Noord-Zuidlijn" reden een "niet passend verklaring" aan te vragen om van de inschrijving van Heijmans af te komen: "De verschillen met de geaccordeerde budgetten waren dermate hoog, dat het niet verantwoord kon worden deze uitgaven in naam van de gemeenschap te doen," zo zei een ondervraagd ambtenaar.
Een "niet passend verklaring" is een van de weinige middelen waarover een openbare aanbesteder, een opdrachtgever, een gemeente of het Rijk, beschikt, om een in een openbare aanbesteding ingediende laagste inschrijving te wraken.
Dit is een proces met veel haken en ogen omgeven. De overheid, die zich door de hoogte van de aangeboden prijs onaangenaam verrast voelt, kent, zo bleek tijdens de enquête, weinig mogelijkheden om van een inschrijving af te komen. Ambtenaren die gemeenschapsfondsen beheren hebben nauwelijks ingangen de aangeboden prijs te bestrijden en vervolgens te zoeken naar alternatieve mogelijkheden. Een "arbritage-commissie" die kan worden ingeroepen om te bemiddelen tussen opdrachtgever en aannemer kiest vaak de kant van de bouwers, zo bleek tijdens de verhoren van de commissie.

Het openen van de enveloppen van de inschrijvers voor de Noord-Zuidlijn was voor velen binnen de gemeente Amsterdam een "onprettige ervaring". De projectleider, de projectdirecteur, en ook de later verantwoordelijk wethouder Dales (VVD) hadden zich duidelijk iets anders voorgesteld. Na tien jaar studie kwamen de grote beursgenoteerde bouwers vertellen dat het voor "dit" bedrag niet kon, zo meldde het hoofd van het gemeentelijk project, de heer Bosch.
Kroezen, technisch directeur van Heijmans was een volledig tegenovergestelde mening toegedaan. "Het NZ-budget is volslagen belachelijk," zei hij.
De uiteindelijke vraag was dus waar door het verschil tussen de gemeentelijke -, en de door het Rijk geaccordeerde begroting, en de aanbieding door de bouwbedrijven, bepaald werd.
Hierbij bleek het vooral te gaan om de inbreng van de "onderaannemers", bedrijven, zoals het Franse Soletange, dat specialistische werkzaamheden, zoals het aanbrengen van zogenaamde "diepwanden" voor hun rekening zouden kunnen nemen. Een expertise die concurrenten zoals andere inschrijvers op het metroproject als het Duitse concern Bögl, hard nodig hadden, en die zij niet kregen.

Een "moeder-dochter" relatie tussen Heymans en Soletange, later omgezet in een "samenwerkingsverband", verhinderde de inbreng van de Duitsers. Zij werden buiten spel gezet door een interventie van de directie van Heijmans die Soletange, een van de topspelers in de markt op het gebied van bouwputten, "verzocht" geen prijsopgave te doen aan de Duitse concurrenten, met name ook omdat hun prijs "te laag was".
Deze kwestie kwam naar buiten door een abusievelijk mede aan de gemeente Amsterdam verstuurd "cc", een kopie van een e-mail, dat zij, Heijmans, zo bleek, beter niet hadden kunnen versturen.
Reden voor de enquêtecommissie daarop diep door te vragen. Was hier sprake van ongeoorloofde "combinatievorming", en daarvan afgeleide "prijsvorming". Waarom zou Soletange geen bouwcombinatie met Bögl mogen vormen? Nota bene voor een deelproject, een van de stations van de Noord-Zuidlijn, waarvoor Heijmans geen inschrijver was.

Handig opereren van Kroezen, een, zoals hij zei voornamelijk "technisch" directeur van het concern Heijmans, verhinderde dat tijdens de verhoren van de commissie de uiteindelijke waarheid naar buiten kwam. Het e-mail, dat in de nationale pers inmiddels grote opschudding had veroorzakt, bleek tijdens het verhoor volgens Kroezen vooral multi-interpretabel. "Wij worden zwart gemaakt," zei Kroezen, die de vermoorde onschuld leek te spelen. "Wij wilden graag nog overleg met onze Franse partners."
"We request you, at this stage, not to give prices to Bögl," luidde de letterlijke tekst van het schrijven van concern Heijmans aan haar Franse partner, die volgens de samenwerkingsovereenkomst vrij was met elke andere partner in te schrijven op de Noord-Zuidlijn. "Ongeoorloofde beperking van de concurrentie," meende de enquête-commissie. "Normaal handelsoverleg," vond Kroezen.