door Syp Wynia

Amsterdam / Zeeburg, 28 juni 20002 - Na jarenlang extra uitgeven, moet er nu worden bezuinigd. Maar hoeveel er moet worden bezuinigd en welk effect dit zal hebben, blijft onduidelijk.

We hadden het al kunnen weten. Al twee jaar geleden begonnen de aandelenbeurzen en de economische groei in te zakken terwijl de inflatie steeg en de werkloosheid begon te stijgen. De meeste politici zaten echter nog met het hoofd in de jaren negentig, toen het almaar beter leek te gaan. De klap komt nu des te harder aan. De economische groei is vrijwel tot stilstand gekomen, de beurs en de huizenmarkt die voor de extra consumptie-impuls van de economie zorgde, zijn als motor weggevallen.

Terwijl de neergang al in zicht kwam is het tweede paarse kabinet begonnen miljarden extra uit te geven. Daartoe aangezet door de PvdA en met instemming van de meeste andere partijen. Niet dat de files er korter van werden en de wachtlijsten korter, maar de geldstroom is wel op gang gebracht. Nederland zit nu met de gebakken peren. De belastinginkomsten lopen terug, de ambtenarenpensioenen worden onbetaalbaar omdat de beurzen zijn ingestort, het aantal uitkeringen loopt op en de groei van de zorgvraag neemt allerminst af. Gaf demissionair minister van Financiën Gerrit Zalm (VVD) de afgelopen jaren nog miljarden extra uit, nu probeert hij als onderhandelaar alleen al 6,5 miljard euro terug te verdienen uit bezuinigingen. Het meeste moet uit het dure en vaak ondoelmatige overheidsapparaat en de torenhoge uitgaven voor Melkertbanen en werkloosheidsbegeleiding komen. Kleinere porties uit het verminderen van subsidies en asielopvang.

Hoeveel er werkelijk moet worden bezuinigd en of dat bezuinigen zelf ook weer negatieve effecten sorteert, is een raadsel van jewelste. Zalm en zijn ambtenaren en hun confraters bij het Centraal Planbureau en De Nederlandsche Bank grossieren in ombuigingen en intensiveringen zonder dat duidelijk is over welke periode het gaat en wat als uitgangspunt heeft gediend. De democratie vergt ook dat niet alleen deze enkele tientallen insiders, maar ook de rest van Nederland, te beginnen met Mat Herben en Jan Peter Balkenende, weten wat er in de toverpot van Zalm tot stand komt.