Zeeburg, 13/12/99, door H.M.J. Duindam

De Uitgangspunten

* Op blz. 27 van de nota staat:
Juist de rust, de ruimte en de hoge ecologische waarden zijn kwaliteiten van het gebied. Het Nieuwe Diep tot groene schakel in de ecologische structuur en als top van de groene scheg rond het Amsterdam-Rijnkanaal: De Diemerscheg.
Verderop staat:
natuurwaarden en ecologische verbindingen dienen gehandhaafd en waar mogelijk versterkt te worden.
* Op blz. 33 staat:
Voor de Diemerzeedijk en omgeving zijn behoud en ontwikkeling van natuur en recreatieve functies uitgangspunt.
* Op blz. 56 staat bij de voorgestelde maatregelen:
het behouden van groene en open plekken in het gebied

De Realiteit
Dit alles rijmt natuurlijk absoluut niet met het opheffen van volkstuinen in het groen, waar juist op ecologische wijze recreatieve activiteiten plaatsvinden en waar rekening wordt gehouden met natuurwaarden! Ons volkstuinencomplex zou een uitstekend onderdeel van de ecologische structuur kunnen zijn. De winterkoning, de roodborst, de koolmees en de fazant broedt er, de vos en de ringslang zijn er gesignaleerd, er komen verschillende soorten vlinders voor en tot voor kort klonk er de roep van de koekoek.
Een ecologische volkstuin houdt juist rekening met de natuurwaarden van de omgeving. Ons volkstuinengebied zou uitstekend kunnen functioneren als een element in de geleidelijke overgang tussen het groen (het nieuwe Diemerpark) en stad (Zeeburg en IJburg). Het project wordt erg ongeloofwaardig wanneer onze volkstuinen van de kaart geveegd worden. In plaats van het versterken van de ecologische waarden versterkt u dan de bedrijvigheid, met als enige waarde het stallen van boten, het parkeren van auto's en de toename van de verstening van het gebied.

Ontmoedigingsbeleid
Ooit bestond ons complex uit volkstuinen waar serieus getuinierd werd en waar ook de natuur een kans kreeg. De laatste jaren echter is door het wanbeleid van het stadsdeel voor wat betreft de uitgifte van tuinen een ooit florerend volkstuinengebied sterk achteruitgegaan. Een aantal oorspronkelijke tuinders is door de onzekere situatie omtrent de toekomst van het gebied en de achteruitgang van het gebied gedemotiveerd geraakt om in de tuinen te investeren en dus gestopt met tuinieren. Vervolgens werden door het stadsdeel de tuinen uitsluitend nog verhuurd aan de jachthavens. Men kan van de jachthavens natuurlijk niet verwachten dat zij al die tuinen als volkstuinen gaan onderhouden, het stadsdeel stuurde dus bewust aan op een beleid voor het ontmoedigen van het tuinieren in het gebiedje. Wij als laatste tuinders begrijpen absoluut niets van dit beleid en voelen ons behoorlijk klemgezet.
En dan ligt er nu ook nog eens deze nota die bol staat van het versterken van natuurwaarden en wordt er tegelijkertijd een streep getrokken door een groen gebied. Kan iemand mij uitleggen wat hier gebeurt?

Charme
De historie laat zien dat de Diemerzeedijk van oudsher een gebied is waar van alles door elkaar gebeurt: wonen, bedrijvigheid, tuinieren, historie (Gemeenlandshuis), natuur, watersport en dat is nu juist de charme van het gebied, typisch een gebied aan de (oude) stadsrand, een van oudsher wat "rafelig" gebied. Dit soort gebieden valt steeds meer ten prooi aan de tekentafel. Op zich niet verkeerd, de oprukkende stad heeft haar behoefte aan overzichtelijkheid en contrôle. Maar is het niet juist charmant om iets van die oorspronkelijke diversiteit uit te drukken door de volkstuinen te behouden?
Je krijgt dan een heel ander plaatje dan een toch wel behoorlijk lang lint van bedrijven (ongeveer vanaf de camping tot aan het Gemeenlandshuis)! Jachthavens is eigenlijk het goede woord niet, vanaf de dijk gezien zijn het eigenlijk meer jachtwerven waar geschuurd, gerepareerd, geverfd, geknutseld of alleen maar gestald wordt.

Klussen
Ik heb begrepen dat het schrappen van de volkstuinen ook te maken heeft met het willen creëeren van een doorzicht vanaf de dijk naar het Nieuwe Diep. De jachthavenloodsen zouden dan haaks op de dijk gebouwd moeten worden. Het doorzicht vanaf de dijk wordt amper belemmerd door de volkstuinen behoudens wat struikgewas waar 's winters de vogels dankbaar schuilen tegen de kou(!), maar door een lange loods van Bovendiep. Denkt het stadsdeel te kunnen bewerkstelligen dat Bovendiep zijn loods meteen wijzigt? De loods staat er pas enkele jaren.
Denkt u dat het landschappelijk interessanter is om via een mastenwoud van jachten op het droge waaraan geklust wordt en via een parkeerplaats, naar het Nieuwe Diep te kijken wanneer je erlangs loopt of fietst? Loopt u maar eens langs de diverse jachthavens, dan begrijpt u wat ik bedoel. Het is ons inziens veel interessanter om langs een gevarieerd aanbod van volkstuinen met bomen en struiken te wandelen of te fietsen.

Schade
Op bladzijde 53 van de nota van uitgangspunten staat:
Omzetting van de volkstuinen naar watersportbedrijf hoeft niet tot ecologische schade te leiden.
Iedere verdwijning van stukjes groen in en om de stad leidt tot ecologische schade. De natuur krijgt geen kans meer, door het verdwijnen van de natuur op het gifterrein is bijvoorbeeld de variëteit aan dieren op ons volkstuinencomplex drastisch achteruitgegaan. Doch dit alles kan weer terugkomen! Maar dit alles komt nooit meer terug wanneer de grond naar de jachthavens gaat.
Ik weet zeker dat met een beter beleid vanuit het stadsdeel voor wat betreft de volkstuintjes er een prachtig complex te maken valt met een grote diversiteit aan groene activiteiten. Met een goed beleid in de uitgifte van tuinen, maar vooral met de zekerheid omtrent de voortzetting van de bestemming van de grond voor volkstuinen kan er een prachtig gebiedje ontstaan, onderdeel van een ecologische zone en een welkome afwisseling tussen de jachthavens.

Voorstel
- Herstel het volkstuinencomplex in haar oude glorie. Geef de tuinen die nu in verhuurd zijn aan de jachthavens en waar nu niet op getuind wordt opnieuw uit aan gemotiveerde tuinders. Ik kan me zo voorstellen dat er in Stadsdeel Zeeburg vast gemotiveerde mensen zitten te springen om een tuin. De huidige paardenuitloop en het geitenweitje van Bakker mag wat ons betreft blijven.

- Wanneer u toch zwicht voor de economische waarden in plaats van de ecologische waarden:
Laat dan de laatste overgebleven tuinders zitten op hun tuin tot er een passende alternatieve locatie voorhanden is en wij fatsoenlijk kunnen verhuizen met onze vaste beplanting en dergelijke. Wij hebben gedurende meer dan 12 jaar de tuin en haar omgeving goed beheerd zoals een goed huurder betaamt, wij hopen vanuit het Stadsdeel op een fatsoenlijke behandeling. Niet alleen de natuurwaarden zijn hier de dupe, ook wij die al gedurende zovele jaren met deze natuurwaarden leven en gehecht zijn geraakt aan ons stukje grond en die weerbastige kleigrond hebben weten om te vormen tot een klein paradijsje in samenwerking met de natuur.

Tenslotte

"Hic de freti Batavi furore arcendo agris tuendis agitur" staat er te lezen boven de monumentale ingang van het Gemeenlandshuis: "Hier vergadert men over het beschermen van de akkers tegen de woestheid van de Bataafse zee". Akkers, de echo van een woord uit een verleden waarin een groot deel van het gebied uit akkers bestond, een echo die holler gaat klinken naarmate meer akkers verdwijnen.
De woeste zee kan anno 1999 staan voor de oprukkende verstening, in verschillende opzichten.

H.M.J. Duindam,
(woordvoerder en medetuinier van B.R. Klok) Woltera van Reesstraat 101
1093 MK AMSTERDAM

Henry Duindam