Commotie
De subsidie voor migrantenzelforganisaties is eigenlijk maar een klein postje op de begroting van stadsdeel Zeeburg. Met ingang van 2000 is er voor deze voornamelijk Marokkaanse en Turkse organisaties ruim 50 duizend gulden beschikbaar. De afgelopen tien jaar was het budget onveranderd 33 duizend gulden groot. Niet veel geld dus op een totale begroting van 84 miljoen.
Toch weet de verdeling van deze subsidie al jaren de gemoederen danig in beweging te brengen. Ook dit jaar weer veel commotie over een bedragje van omgerekend ƒ 2,35 per jaar per inwoner van allochtone afkomst.

Peanuts
"Het is peanuts," zegt Willem Huwaë, opbouwwerker en begeleider van een aantal van deze groepen. Als we naar de ambitieuze doelstelling kijken, "het bevorderen van de participatie van allochtone groepen" lijkt het inderdaad niet meer dan een fooi.
"En dan moeten we ieder jaar ook nog eens onze hand ophouden en afwachten wat de wethouder beslist." zegt Mustafa Aljedyan van het Marokkaans Ouder Comité dat in de Bataviastraat, drie hoog vóór zetelt.
"Het mag hier wel eens een verfje hebben," zegt Mustafa, "maar als we papier nodig hebben moeten we de Insulindeweg over naar het wijkopbouworgaan, laat staan dat we dit kunnen opknappen of een computer kunnen aanschaffen."

Stofkam
Voor algemene uitgaven is de subsidie echter niet bedoeld. Men krijgt uitsluitend ondersteuning om voorlichtingsbijeenkomsten te organiseren die de allochtone bewoner van dit stadsdeel de weg naar de reguliere overheids- en welzijnsinstellingen kan wijzen. Niet om eigen activiteiten te organiseren, laat staan een eigen beleid te ontwikkelen.
Uiteraard is Mustafa blij met de verhoging voor het jaar 2000. "Maar als we kijken naar alle aanvragen, dan is deze verhoging nog maar een druppel op de gloeiende plaat."
Inderdaad werd er twee keer zoveel aangevraagd als er beschikbaar was. Wethouder Nesip Can restte dus de stofkam die hij als een volleerd boekhouder minutieus hanteerde.
Allereerst sneuvelden alle aanvragen om voorlichtingsbijeenkomsten onder de noemer " woonspreekuur" te houden, over 'woon- en huurvraagstukken dus. Hoewel het wijkopbouworgaan, dat een "woonspreekuur" organiseert een reguliere welzijnsinstelling genoemd mag worden, zag onze welzijnswethouder geen taak voor de migrantenorganisaties om hun achterban de weg naar dit spreekuur te wijzen. In de afwijzing geen motivatie, het waarom blijft dus een raadsel.

Boefjes
Veel geld wist de wethouder ook te besparen door het schrappen van bijeenkomsten gericht op "opvoedingsondersteuning." Hiervoor wees hij hen door naar de Stichting Welzijn Zeeburg.
"En dat terwijl de wethouder na overleg met ons "expliciet voorlichting ten behoeve van opvoedingsondersteuning aan de beleidsregels heeft toegevoegd!" zegt Mustafa Aljedyan enige dagen later nog steeds kwaad over het afwijzingsbeleid van de wethouder.
Inderdaad, het staat echt letterlijk in de beleidsregels: "Hieronder valt ook de voorlichting ten behoeve van opvoedingsondersteuning en ouderparticipatie in het onderwijs."
En hoe motiveert de wethouder de afwijzing van de aanvraag voor zes bijeenkomsten voor opvoedingsondersteuning door het Marokkaans oudercomité? Alweer letterlijk geciteerd: "Bijeenkomsten passen niet binnen de beleidsregels."
Afgezien van de stofkam-methodiek, vraag is of dit beleid genoemd kan worden? Aljedyan geeft het antwoord: "Hoe moet dat dan over vijf of zes jaar als deze kinderen groot zijn? Een nieuwe generatie Marokkaanse 'boefjes' misschien?

Onverbiddelijk
De laatste 'winstpost' voor de wethouder is het schrappen van 'taalonderwijs'. Toegegeven, regulier taalonderwijs valt niet onder deze subsidieregeling. Echter, als er sprake is van ernstige achterstand, dan kan het toch onder de noemer "toegankelijk maken van algemene instellingen" vallen. Immers zonder kennis van de Nederlands taal is er natuurlijk helemaal geen sprake van communicatie of integratie.
Omdat taalachterstand een belangrijk gegeven is in deze buurt - vijftig procent van de Zeeburgse jongeren sluit zijn schoolloopbaan af met niet meer dan de lagere school - bevreemdt het natuurlijk niet dat de migrantenorganisaties hier zelf iets aan proberen te doen. "De wachtlijsten voor regulier taalonderwijs zijn veel te lang," zegt Ali Yalman, coordinator van Turks jongerencentrum Günesh en de Celebesstraat, "daarom willen we het zèlf organiseren."
Mustafa Aljedyan motiveert het anders: "Ons motto is dat vrouwen het recht hebben om te leren lezen en schrijven." En hiervoor vraagt het Marokkaans Vrouwen Comité dus ƒ 6.700,- aan het stadsdeel.
Maar ook nu is de wethouder onverbiddelijk. Analfabetisme-bestrijding zoals het Marokkaans Vrouwen Comité dat wil vindt hij "te breed en veelomvattend". Omwille van de "kwaliteit" wordt de subsidietoekenning beperkt tot ƒ 2.500,-. "Te mager," zegt Aljedyan tijdens de commissievergadering. Te mager vinden ook Stichting Assanaabil en Stichting Kübra die met dezelfde stofkam worden geconfronteerd.

Gehakt
"Misschien is het budget wel te krap," vraagt Yman Mahrach, raadslid van GroenLinks, zich voorzichtig af tijdens de behandeling van het subsidievoorstel van de eigen GroenLinks wethouder. "Dat taalonderwijs, dat moeten we gewoon doen," vindt Arda Gerkens van de Socialistische Partij. Ook Astrid Abendroth van de VVD constateert dat er toch wel "gehakt is in het taalonderwijs". "Meer geld nodig," zegt Mustafa Ustalar van Lokaal Belang Zeeburg, zelf het lichtend voorbeeld dat goed taalonderwijs de communicatie zou kunnen bevorderen, "die taalcursussen voor analfabete vrouwen (en mannen) moeten structureel worden."
De wethouder doet echter geen toezeggingen. Hoewel hij de hele oppositie tegenover zich vindt, en ook binnen de PvdA de wenkbrouwen gefronst worden, houdt hij vast aan zijn voorstel: zo blijft er zelfs nog iets over van het beschikbare budget.

Lef
Dat was in de afgelopen jaren al steeds het geval. De bedragjes die Zeeburg ieder jaar wist te besparen konden worden toegevoegd aan een reserve voor allochtonen, inmiddels ruim twee ton groot.
Die reserve komt nu toevallig goed uit. Daarmee kon tijdens dezelfde vergadering nog een groot gebaar gemaakt worden richting Turkije: een gift van vijfentwintig duizend gulden voor de slachtoffers van de aardbevingsramp.
De wethouder stelde het tamelijk argeloos voor, maar op dat moment was het zelfs de raadsleden te veel. Drastisch beknibbelen op uitgaven ten behoeve van de eigen allochtonen, en dan van "hun geld", vanuit "hun reserve" die gift bekostigen? "Hoe heeft ie het lef," aldus het geluid dat na afloop van de vergadering klonk en de totale verbijstering en ergernis onder de migrantenorganisaties samenvatte.

Martin van Etten

Naschrift: in de stadsdeelraadvergadering van 21 december 1999 is besloten de gift aan Turkije te betalen uit de algemene middelen van het stadsdeel.
Er heeft geen bijstelling plaatsgevonden van het subsidietoewijzing aan de migrantenorganisaties.