door Köksal Gör

Zeeburg, 2 december 2001 - Van 16 november tot en met 15 december zullen dit jaar honderden miljoenen mensen overal in de wereld gaan vasten, waarvan enkele honderdduizenden moslims in Nederland. In Nederland leven al meer dan 50 jaar moslims. In het verleden bleef misschien de Ramadan onopgemerkt maar tegenwoordig kan men in de grote steden zien dat de Ramadan is begonnen. Het lijkt erop dat er een unieke Ramadan cultuur in Nederland is ontstaan.

Ramadan en het vasten
Ramadan is de negende maand van de islamitische jaar kalender die twaalf maanden telt. Een maand begint met de nieuwe maan en eindigt met de daaropvolgende nieuwe maan. Een andere kenmerk van deze kalender is dat het jaar circa 350 dagen telt, waardoor elk jaar iedere maand 10 of 11 dagen naar voren schuift. Dit heeft als direct gevolg dat de maand Ramadan elk jaar op een andere datum valt. De maand Ramadan is voor de moslims een heilige maand, de verzen van het heilige boek van de moslims, De Koran, werden in deze maand voor het eerst is geopenbaard.

Vasten kan gezien worden als een vorm van gebed dat niet alleen onder moslims voorkomt, maar nagenoeg in alle religies. Alhoewel de wijze waarop gevast wordt van religie tot religie kan verschillen, zijn er belangrijke overeenkomsten met betrekking tot het doel van het vasten. Veelal is het vasten gericht op de zuivering van geest en lichaam, en is het doel vooral een spirituele bewustwording.

In de Islam vormt het vasten een van de belangrijkste verplichtingen om zo de balans in het leven te vinden. Het vasten voor de moslims betekent o.a. het zich onthouden van eten, drinken, roken en geslachtsgemeenschap tussen zonsopgang tot zonsondergang. In de praktijk betekent dit dat men circa 3 uur voor zonsopgang opstaat om te eten. Met de ingang van de imsak, de zonsopgang, die ongeveer 2 uur voor de werkelijke zonsopgang ingaat, begint men met het vasten tot de zonsondergang. Het vasten wordt na zonsondergang beëindigd met een maaltijd. Deze maaltijd noemt men Iftar. Na de iftarmaaltijd gelden de beperkingen van het vasten niet meer tot de volgende imsak.

Voordelen vasten
Naast de voordelen die het vasten voor de moslim heeft, is het in belangrijke zin ook een middel tot verering van God, omdat zodoende de relatie tussen God en het individu versterkt wordt.
Tijdens de Ramadan krijgen sommige organen, met name die van de spijsvertering een gelegenheid om tot rust te komen. Bovendien krijgt het lichaam een kans om overtollige stoffen, zoals vetten en gal te verwerken en te verwijderen. Hierdoor wordt ook het cholesterol-gehalte verlaagd, wat gunstig is voor het tegengaan van de hart- en vaatziekten. Aan de andere kant, wordt zowel de lichamelijke als de geestelijke weerstand vergroot. Dat betekent dat men beter bestand is tegen allerlei ziekten.

Hoewel men gemakkelijk wat kan eten, drinken of een sigaretje opsteken en er niemand is die hem of haar tegenhoudt, onthoudt men zich toch van deze behoeften tot zonsondergang. Door het vasten worden de zelfdiscipline en de zelfcontrole sterker.
Voor een gedetailleerde uitleg over de geestelijke aspecten van het vasten verwijs ik u naar Islam&Dialoog, web-site http://www.xs4all.nl/~siend/

Tijdens de Ramadan zijn de rijken solidair met de armen. Een rijke voelt, maakt mee, en begrijpt wat armoede betekent. Vooral wanneer de Ramadan in de zomer valt, is dat onvermijdelijk omdat bijvoorbeeld in Nederland pas na 22:00 de zon ondergaat.
Tijdens de Ramadan dienen de rijke moslims aalmoes te geven aan de armere mensen. Bovendien, de aalmoes, zekat, (ter waarde van 2.5% van vermogen), wordt meestal in deze maand aan de armen gegeven.
Een ander sociaal aspect is dat men leert waarderen wat hij heeft; alles wat je eet en drinkt smaakt lekkerder!
Verder is het vasten zeker niet zo zwaar als het lijkt. Na enige dagen treedt een gewenningsproces op.

Cultuur
Ik ben in december 1990 in dienst getreden. Na 4 maanden begon de Ramadan. Op de eerste dag vroeg een collega 's ochtends of ik iets wilde drinken. Toen ik zei dat ik niets hoefde, vroeg hij of ik aan het vasten was. Ik was verbaasd dat hij wist dat de vastenmaand begonnen was. Hij zag mijn verbazing en zei dat hij het in de krant had gelezen. Tot nu toe heb ik nooit hoeven te vertellen dat ik met het vasten begonnen ben. Ramadan blijft niet meer onopgemerkt in Nederland; men wordt goed geïnformeerd d.m.v. de media. Er zijn natuurlijk ook andere indicaties: in de Turkse, Marokkaanse of Pakistaanse voedingsmiddelen winkels worden opeens veel meer dadels aangeboden, merkte een andere collega op. Het is een van de rituelen om de maaltijd na de zonsondergang te beginnen met een natuurlijke voedingsmiddel, bijvoorkeur een dadel.
Mensen die in de buurt van een moskee wonen, merken gelijk dat het weer vastenmaand is. Tijdens deze maand worden namelijk de moskeeën elke avond druk bezocht voor de Ramadan gebed, teravi.