Verkoop huurwoningen bevordert spreiding allochtonen
(Zeeburg, 4 augustus 2002 - ) Zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Een bekend gezegde, en niet in het minst van toepassing op Zeeburg.
De politiek van dit stadsdeel wil tegemoet komen aan landelijk beleid, en een deel van de huurwoningen in de Indische Buurt, en een deel van het Oostelijk Haven gebied verkopen. Het streefgetal waarover men praat is dertig procent.
Een soort compromis tussen achterhaalde linkse, socialistische ideeën en marktconform denken. Een zogenaamd programaccoord tussen PvdA, Groenlinks en D66 heeft dit nieuwe beleid in Zeeburg gelegitimeerd.
Op zichzelf is het streven van het stadsdeel, in samenwerking met de gemeente Amsterdam te billijken. Nu nog is vrijwel de gehele Indische Buurt opgenomen in het huurcirquit. Straks zal de individuele huurder mee kunnen in een individuele wooncarriëre en via koop zijn woonwensen kunnen realiseren.
Dit alles is toe te juichen. VVD staatssecretaris Remkes had niets liever gewild. Bevorderen van het persoonlijk woningbezit. De Amsterdamse politiek, links van origine, heeft gelukkig geen moeite met dit verhaal. De woningcorporaties, en particuliere eigenaren evenmin. Een te verkopen woning is business.
Daarom zijn de normen die het stadsdeel nu wil aanleggen volstrekt achterhaald. Waarom een bovengrens van dertig procent? Daar is geen enkele rechtvaardiging voor te vinden! Waarom geen verkoop van de gehele Indische Buurt? Dat zijn tenslotte prachtige woningen. Hier en daar nieuwbouw en op andere plekken mooie, negentiende eeuwse bouw, soms zelfs met een historisch karakter, zoals bij de Berlage blokken.
Het halfslachtige beleid van het stadsdeel moet dan ook met volle kracht bestreden worden. Hoezo dertig procent? Wij verkopen gewoon de gehele Indische buurt!
Daarmee zijn veel, vooral kapitaalkrachtige woningzoekenden gebaat. Zij kunnen dan in onze buurt hun wooncarriëre starten. Dat zijn de nieuwkomers, die straks aan winkelgebied Javastraat een nieuw elan geven.
Ik protesteer danook met klem tegen het beleid van het stadsdeel. Als redacteur van deze krant kan ik mijn privé-mening natuurlijk niet in de discussie brengen. Ik hoop echter dat de lezers van deze krant dat wel doen.
Ik roep iedereen op het stadsdeelbeleid slechts een deel van de Indische Buurt te verkopen, te bestrijden.
Hoezo dertig procent? Verkoop alles! Volgens kapitalistische principes zou het zonde zijn de huidige hoge marktprijzen niet te benutten. Politiek en woningbouwverenigingen kunnen met de opbrengst van de verkoop van een huurwoning nieuwe sociale woningbouw realiseren. Doe dat dan voluit, de vraag daarnaar is hoog. Verkoop dus zoveel mogelijk!!
Bestrijdt daarom de voorgestelde stadsdeelpolitiek! Geen halfslachtige maatregelen!
En, last but not least, kennelijk lijkt alles opeens gelegitimeerd om de allochtonen, die tenslotte de eerste slachtoffers zijn van dit verkoopbeleid, de deur te wijzen. Alsof u dat nog niet begrepen had. Maar misschien is dat juist mooi meegenomen, al zal men dat niet hardop durven zeggen.
(Martin van Etten)

Valse start
In reactie op de opmerkingen van Evert Krist verwijs ik hem naar de toelichting op het convenant tussen gemeente stadsdelen en corporaties waarin nadrukkelijk bij artikel 2 staat dat grote nieuwbouwlocaties zoals het Oostelijk Havengebied nadrukkelijk zijn uitgesloten.
Verkoop van deze woningen is slechts mogelijk als daarover afzonderlijke afspraken zijn gemaakt. Deze zijn niet gemaakt dus is er geen uitzondering toegestaan.
Bovendien wist het Oosten al voor 1 maart de bezwaren van het stadsdeel, hetgeen half maart nog eens per brief is bevestigd. In een vervolgbrief stelt het Oosten alleen dat de argumenten van het stadsdeel niet steekhoudend zijn, zonder argumentatie overigens.
Voor alle duidelijkheid: ook stadsdeel Zeeburg wl in tempo meewerken aan de uitvoering convenant verkoop en splitsing woningen.
Maar de manier waarop deze nu wordt ingezet is een valse start.

Bevolkingsopbouw
Mijn vrouw en ik huren een woning op het Java-eiland voor een redelijke prijs. Natuurlijk zouden we die woning best willen kopen. Maar als dat tegen marktconforme prijs zou moeten, zouden wij een woning op het Java-eiland misschien niet kunnen betalen. Het spreekt dus vanzelf dat wij blij zijn met ons huurhuis en niet per sé koste wat het kost willen kopen. Ik denk dat dat voor meer huurders in het Oostelijk Havengebied geldt. Dezelfde argumentatie gaat in de Indische Buurt ook wel op. De huren zijn daar vaak erg laag, dus veel mensen daar willen ook blijven huren.
Stadsdeelvoorzitter Herrema ziet zich echter met een heel ander probleem geconfronteerd, namelijk de bevolkingsopbouw in de verschillende wijken in Zeeburg. Het is inmiddels wel bekend dat een evenwichtige opbouw van de bevolking ('arm' en 'rijk' door elkaar etc.) de buurt ten goede komt.
Wanneer je dan naar de Indische Buurt kijkt, heb je een relatief overwicht aan lage huren en 'arme' mensen, terwijl dat in het Oostelijk Havengebied andersom is. Ik kan me dus heel goed voorstellen dat het stadsdeel in de Indische Buurt meer koopwoningen wil realiseren (meer evenwichtige opbouw bevolking) en in het Oostelijk Havengebied eerder meer huurwoningen (meer evenwichtige opbouw bevolking).
Daarom lijkt me de visie van Herrema op het verkopen in de Indische Buurt en het niet-verkopen in het Java-eiland een juiste. En dan laat ik onze eigen positie daar bewust even buiten.
Overigens lijkt me me niet mogelijk dat huurders (bijvoorbeeld in de Architectenbuurt) verplicht zouden kunnen worden hun woning te kopen of anders te vertrekken.
Wie dus niet wil kopen, koopt gewoon niet en blijft tot het eind der tijden een tevreden huurder. Of zie ik dat verkeerd?
(Rogier Schravendeel, Java-eiland)

Boekwaarde 2: "Inhaligheid"
Evert Krist gaf in zijn bijdrage tot de discussie over de verkoop van huurwoningen, onder de titel Poldermodel, een verhelderende uiteenzetting over de beweegredenen van de corporaties een deel van hun (sociale) bezit te verkopen.
Uiteraard is het nimmer mijn bedoeling geweest hen van "inhaligheid" te beschuldigen. In mijn bijdrage, door de redactie opgenomen onder het kopje "boekwaarde", probeerde ik aan te geven dat ik het wel erg eenzijdig vind het verschil tussen de kostprijs van de woning - na twaalf jaar betalen van huurpenningen is dat een ander bedrag dan de toenmalige bouwkosten - en een "marktconforme" (ver)koopprijs, geheel ten gunste te brengen van de verkopende partij, hier de corporatie.
Uiteraard is het nimmer mijn suggestie geweest in het verleden eventueel verstrekte subsidies in mijn eigen zak te steken. Deze subsidies mogen best ten gunste komen van de bouw van andere sociale huurwoningen. Daarvoor zou een fonds kunnen worden opgericht.
Waar ik bezwaar tegen maak is dat de resterende overwaarde geheel en eenzijdig aan de corporaties toevloeit, en dat het risico voor een eventuele toekomstige waardedaling van de woning, zie ook het artikel in De Telegraaf van 28 mei 2002, nu geheel bij de kopende partij, de huurder wordt gelegd. Dat zal de verkoop van huurwoningen op dit moment zeker niet stimuleren.
Bovendien, veel huurders huren omdat zij financieel niet in staat zijn te kopen. Wil men onder deze groep toch het eigen woningbezit bevorderen, dan zal men de verkoopprijzen moeten matigen. Uiteraard passen binnen dit model heldere anti-speculatiebedingen.
(Hendrik Limmen, Architectenbuurt) (Naar boven)

Poldermodel
Naar aanleiding van publicaties in Het Parool van 23.05 en 24.05 jl en artikelen op uw website wil ik hierbij graag enige kanttekeningen plaatsen.
Het door u geschetste beeld van de 'inhalige en a-sociale' corporatie is onjuist en behoeft nuancering.
Daarom hierbij een korte historische schets waarbij de huidige positie van een corporatie summier zal worden toegelicht.
Sinds begin jaren '90 is er een andere financieringsstructuur van overheidswege overeengekomen met woningcorporaties. De subsidies zijn vervallen dus dienen ook zij hun geld te verdienen in het economisch verkeer. Echter de prijs waar tegen corporaties hun huizen aanbieden dekt niet de kostprijs van het product bij de gekozen kwaliteit. Er moet geld bij. Corporaties kiezen voor continuiteit (ook voor wat betreft hun maatschappelijke doelstelling), hetgeen in de huidige markt niet gemakkelijk is. Per nieuw te bouwen huurwoning is het 'gat' circa E 65.000,-. Dit noopt tot anders omgaan met bestaand bezit.
Een van de gevolgen is dat een deel van het bezit van corporaties wordt aangeboden op de markt. Dit doen zij omdat de overheid dit eist. Uit de opbrengsten wordt de nieuwbouw van (sociale-)huurwoningen voor de komende generatie huurders bekostigt.
Elke corporatie heeft zijn eigen 'target te verkopen woningen' opgelegd gekregen, zo ook Het Oosten. De voormalig staatsecretaris Remkes heeft de Amsterdamse corporaties herhaaldelijk beticht van nalatigheid in deze.
Nu komt deze problematiek op de deurmat van Stadsdeel Zeeburg te liggen en zij schreeuwt 'moord en brand'. Waarom?
Omdat het stadsdeel nalatig is geweest om voor de gestelde deadline van 01.03.02 haar beleidsplan in te dienen en Het Oosten dit wel heeft gedaan? Dan had het stadsdeel maar beter de kalender in de gaten moeten houden. Dan had de stadsdeelvoorzitter maar moeten lobbyen voor zijn eigen inzicht bij zijn partijgenoot A.Duijvestein, die een groot voorstanders is van verkoop van bezit door corporaties.
Daarnaast dient men zich te realiseren dat veelal niet het volledige bezit in deze complexen 'in de verkoop' zal gaan. Veelal houden corporaties minimaal 51% in eigen bezit. Zo onstaan er complexen met 'gemengd bezit'. Dit doen zij om het beheer van een complex naar hun eigen maatstaven, die veelal zo slecht nog niet zijn, te kunnen blijven voeren.
Hierdoor blijft er vaak sprake van woonkwaliteit tegen een gunstig prijs-kwaliteitnivo voor de huurder. Geen enkele huurder zal zijn huis worden uitgejaagd. Er zal hun een aanbod worden gedaan en indien zij er geen interesse in hebben blijven zij gewoon huurder. Echter bij verhuizing is de verhuurder vrij een woning ter verkoop aan te bieden.
Voor de complexen Barcelonaplein en Wladivostok kan men uitgaan van een periode van zeker 7 jaar voordat deze exercitie voltooid zal zijn. Uit bovenstaande kan u concluderen dat ook in het Oostelijk Havengebied (sociale-)huurwoningen verkocht zullen gaan worden.
Mocht de heer Herrema "de strijd willen aangaan" zoals u bericht dan is nog altijd de mogelijkheid tot arbitrage. Mogelijk dat de uitkomst een middenweg, volgens het poldermodel, zal worden.
Want beide partijen zijn tot elkaar veroordeeld en komen elkaar veelvuldig tegen, denk hierbij ook aan IJburg wat onder het beheer van Stadsdeel Zeeburg zal komen en waar Het Oosten participeert in een van de consortia die daar bouwen.
(Evert Krist)
(Naar boven)

Boekwaarde
Natuurlijk wil ik graag mijn woning kopen. Ik begrijp die hele discussie over de verkoop van de huurwoningen niet. Uiteraard moeten we de sociale woningbouw stimuleren en fondsen vrij maken voor nieuwbouw.
Het lijkt me simpel. Die woningen hebben een kostprijs. Ik heb al twaalf jaar huur betaald. De waarde? Het is niet zo moeilijk dat uit te rekenen. Dat staat in de balans van de woningbouwverenigingen: Kostprijs minus afschrijvingen is boekwaarde. Geen probleem. En verzin dan nog iets tegen de speculatie.
(Hendrik Limmen, Architectenbuurt) (Naar boven)

Eurotekens
Het Oosten stelt voor 'slechts' 195 van de vierhonderd sociale huurwoningen te willen verkopen in Barcelona en Wladiwostok . Dat is de helft!. Ze zien alleen nog Euro-tekentjes. Mevrouw van Mechelen stelt dat daar kennelijk al mensen zitten die het kunnen betalen. Dat is het hem nou juist. Mensen die het minder kunnen betalen, moeten ook in het OHG kunnen wonen. Ik ben het dus zeer met Herrema eens. De koop-huurverhouding is nu goed. Het Oosten moet zijn Euro's maar ergens anders vandaan halen. En wat de Architectenbuurt betreft, ik ben benieuwd naar de prijzen, als mijn woning door de Key wordt aangeboden, ga ik toch niet de prijs voor twee woningen betalen. Of toch maar doen en het over een jaar voor het dubbele verkopen? Want een anti-speculatiebeding op deze oorspronkelijk sociale huurwoningen zal er wel niet komen. Of zie ik nu ook alleen Eurotekentjes. Bah. De hele huizenmarkt is al lang verziekt en asociaal, ik hoop dat Herrema zijn poot stijf houdt.
(Stephanie Heemskerk, Architectenbuurt)
(Naar boven)

Tevreden
Ik ben een van die mensen die zo'n huurhuis heeft gekocht en ik ben er erg tevreden mee. Jullie stellen dat de bewoners geraadpleegd hadden moeten worden. Dit vind ik enigzins overdreven:
de huidige huurders krijgen de mogelijkheid om het huis te kopen, maar worden absoluut niet verplicht dit te doen en kunnen bij 'geen interesse' net zolang blijven huren als ze willen. Het kan dan wel gebeuren dat de buurt iets veranderd -omdat er in plaats van huurder, kopers inkomen.
Maar de vraag is: is dit erg? Ik kan alleen maar voordelen verzinnen. Het is algemeen bekend dat buurten waar veel koophuizen zijn het leven wat aangenamer is. Omdat het huis van henzelf is, zullen ze meer aandacht schenken aan het onderhoud en hoe de buurt er uitziet. Kortom de buurt gaat erop vooruit. Als extra voordeel voor kopers van de eerste huizen (de vroegere huurders) heeft dit bovendien dat hun huis meer waard wordt. Uiteraard moet de verhouding sociale woningbouw / koop wel goed in balans blijven. Wat dat betreft kan ik het stadsdeel geen ongelijk geven. Het zou logischer zijn huizen in andere buurten te verkopen waar de verhouding koop / huur veel schever ligt, maar over het algemeen zijn er nog veel te weinig koophuizen in Amsterdam, waardoor de zo belangerijke middenklasse wegtrekt uit amsterdam.
Gijs Barends (Architectenbuurt) (Naar boven)

Convenant
In het bestuursakkoord dat iedereen heeft mee kunnen maken staat dat Zeeburg streeft naar gemengde wijken en dat wijken toegankelijk zijn voor alle bevolkingsgroepen.
Zeeburg heeft een convenant ondertekend om ruim 1900 woningen in de sociale sector te verkopen. Teldatum vanaf 1998 tot 2007. Het beleid zoals dat ook in de verkiezingsprogramma's is verwoord en ook in de verkiezingsdiscussies vaak naar voren kwam is om dit vooral in de Indische Buurt te doen omdat daar de verhouding sociale huursector en koop erg scheef is. In het Oostelijk Havengebied terughoudend omdat dat een goede mix heeft van sociaal en koop. Architectenbuurt heeft veel sociale woningbouw en daar kan een deel verkocht worden. De Key is hier overigens al mee bezig. Daarmee krijgt deze buurt ook een goede mix en krijgen bewoners ook de gelegenheid hun eigen woning te kopen. In een binnenkort vast te stellen nota over het woonverkoopbeleid zal dit uitgewerkt worden.
Hierover is ook een maatschappelijke discussie nodig uiteraard. Vooruitlopend hierop is al gereageerd op de plannen van het Oosten omdat zij hun plannen willen doorzetten voordat deze discussie is afgerond.
Tjeerd Herrema
(wethouder volkshuisvesting Zeeburg)
(Naar boven)