Door Peter van Rooij

Amsterdam/Zeeburg 11 mei 2000 - Ja daar staan ze weer op een rij; de architecten, die ons klemmend moeten wijzen op het belang van Berlageblokken. Alsof die niet al lang genoeg als een molensteen om de nek van de buurt hebben gehangen.
Laten we wel wezen die hokkerige poppenhuizen hebben nooit aan hun doel beantwoord: een menswaardig onderkomen zijn ze nooit geweest en er gaat al jaren een sfeer van verval vanuit.
Ik vind dat de tijd voorbij moet zijn dat een klein groepje mensen op verkapte wijze hun conservatieve kijk opdringt aan aan een buurt die in zijn voegen kraakt. Hun plan is geen antwoord voor de toekomst en de nieuwe rol van het Javaplein binnen Zeeburg.
Ik stel voor de blokken op Japanse wijze aan de belanghebbenden ter beschikking te stellen en door de onstane ruimte ten eerste te genieten van de andere zonval op een echt plein.
Tegelijk mag van van mij ook de betonnen vesting voor het badhuis worden weggehaald. Tenslotte: vooral ook de punt van de Javastraat/ Borneostraat slopen.
Het nieuwe Javaplein moet de sleutel vertegenwoordigen van de multi-culturele samenleving. Dat zou best een lieve cent mogen kosten, want de buurt in verval laten afzakken kost uiteindelijk meer.

Visie nodig
Na het verval van de jaren zeventig is veel energie gestopt in het renoveren en vervangen van het woningbestand. Met de uitbreiding van het stadsdeel door Oostelijk Havengebied en straks IJburg is er behoefte aan een centraal winkelgebied. De Javastraat en het gelijknamige plein zouden met glans deze centrale functie kunnen vervullen, mits aan een aantal voorwaarden is voldaan.
Op dit moment lijkt er alleen een basis voor halfslachtige oplossingen, terwijl de buurt een meer radicale aanpak vereist. Het plein is momenteel te klein om er iets van te maken, ook is de beschikbare ruimte voornamelijk in gebruik voor het openbaar vervoer en het verdere verkeer.

Verkeer
Door sloop van de Berlage-blokken zal een aantal goedkope huurwoningen verloren gaan. Hierin hebben we te maken met een afweging: de buurt is gebaat bij een vernieuwde functie van het plein, hierdoor kan de buurt uit de spiraal van verval komen, waarin zij zich nu bevindt.
Bovendien moet ernstig worden overwogen of het plein niet bevrijdt kan worden van zijn vervoersfunctie. Hierdoor kan de sociale functie opgewaardeerd kan worden.
Blijft natuurlijk het verlies van goedkope huurwoningen. Ik ben van mening dat daarvoor de belanghebbenden - naar verluidt is het Ahold-concern geïnteresseerd - in kunnen springen. Het kan niet zo zijn dat ze alleen maar komen halen. Zoals de zaken nu liggen zal ook in de buurt en haar bewoners geïnvesteerd moeten worden.
Door de situatie niet al te bekrompen aan te pakken is er meer ruimte dan alleen voor de Ahold Siamese drieling: AH, ETOS, Gall & GALL. Deze bedrijven zouden prima, net als op het Museumplein onder de grond kunnen.