Anne-Marie van Sprang: Groene Vingers

De zon schijnt. Het is warm buiten, eindelijk laat de lente zich voelen. Het is alsof iemand met groene vingers over de aarde strijkt. Overal spruit barstensvol groeikracht leven tevoorschijn. Als vanzelf. Het is immers natuur. Natuur groeit.

Van de stad zegt men ook wel eens dat ze groeit. Met dat groeien doelt men op het resultaat van inspanning van mens en machine. De stad is van steen. Zónder die voortdurende inspanning is de stad een dood ding, staat stil en gaat achteruit, is het idee.

Naast het idee van de stad als ding, bestaat ook een andere idee van de stad. De stad als stelsel van relaties. De konkrete omgeving is ondergeschikt aan dit stelsel van relaties. De gebouwde stad kan meer of minder geschikt zijn voor het onderhouden van relaties maar komt pas tot leven als er in wordt geleefd. Hoe langer de stad bestaat, des te meer relaties zullen ontstaan, die zich bovendien steeds fijner vertakken.

Deze twee ideeën sluiten elkaar niet uit, maar beconcurreren elkaar wel. Strikt volgens het eerste idee kan een stuk stad na oplevering alleen nog maar achteruitgaan. Volgens het tweede idee begint de stad juist te groeien na een oplevering.

De huidige bouwpraktijk stoelt met name op het eerste idee. In die zin dat er gebouwd wordt voor een resultaat dat na oplevering in het ideale geval tientallen jaren hetzelfde blijft. In de werkelijkheid ziet men het gebouwde alleen maar achteruit gaan. Stadsbewoners zijn vaak meer geneigd tot het tweede idee. Zij ervaren de stad als voertuig van hun relaties. Als er iets dreigt gesloopt te worden, komen ze vaak niet zozeer in verzet om behoud van het gebouwde maar omdat ze hun relaties in gevaar zien.

Behalve relaties tussen mensen onderlingbestaan er relaties tussen mensen en dingen als gebouwen, bermen, pleinen, én tussen mensen en andersoortig leven als bomen, achtertuintjes, of vogels. Sommigen hebben een zeldzaam talent voor zulke relaties. Groene vingers, zegt men dan.

Soms strijkt daar een vlinder op neer. Nog tot 19 mei een beeld van Anne-Marie van Sprang aan de Oostelijke Handelskade te Amsterdam.