Zeeburg, 19 mei 2002 - Kinderen van de percussielesgroep in AMP onder leiding van Moussé Dramé geven een demonstratie djembé spelen.

door Rik van Boeckel

Op pinksterzondag 19 mei vindt op het KNSM eiland het Amsterdam Percussie Festival plaats. Het is de tweede keer dat ik het festival bezoek. Van vorig jaar herinner ik me de ontmoeting van al die verschillende percussie culturen totaan Indonesië toe.

Als percussionist vindt mijn passie voor percussie uit verschillende windstreken haar plek op deze AMP happening. Mijn hoofdinstrument is djembé maar daarnaast speel ik conga's, bongo's, cajon en darbuka. Ik heb reizen gemaakt naar Senegal en Cuba en op het KNSM eiland vind ik dit terug. Dat begint om vier uur 's middags met het optreden van Bayuba Cante in de Stiggelboutzaal. De bata drums en de liederen voor de Orishas (goden van de Yoruba's die hun drums en religie meenamen naar Cuba en Brazilië) uit de AfroCubaanse santeria cultus klinken door de zaal waar de temperatuur letterlijk en figuurlijk stijgt.
Ik ga in gedachten even terug naar een santeria ceremonie die ik op Cuba meemaakte.
Het Spaanse element blijft op de achtergrond omdat de flamenco gitaar helaas nauwelijks of helemaal niet te horen maar dat maakt 't concert er niet minder op.
"Dit is pas echt de multiculturele samenleving" roept de Keniase ceremoniemester en danser John Kajongo de toeschouwers toe. Percussionist Sjahin During laat zijn Turkse drum roffelen terwijl Praful op een Indiase fluit blaast. Alleen die flamencogitaar…. Waarom slagen geluidstechnici er vaak zo slecht in akoestische instrumenten te versterken. Jammer !!

Genoegen
Als ik na Bayuba Cante naar buiten ga, kletteren de djembé's van "Kuifje in Afrika" over het terrein. Met het Leidse Attaaya (de naam voor Senegaleze thee) en de Rotterdam Full Moon Band zijn zij de finalisten van de percussie contest.
Later zal de jury verklaren dat je appels niet met peren kunt vergelijken. De appels zijn dan Attaaya en Kuifje omdat ze beiden traditionele Afrikaanse percussie brengen: Attaaya met djembé, sabar en tapdance, Kuifje met Afrikaanse dans erbij. De peren: dat is de Full Moon Band, een groep die naast djembé's ook conga's, didgeridoo en elektrische gitaren gebruikt en in feite meer is dan een percussiegroep.
Zij worden de uiteindelijke winnaars en zullen buiten het podium betreden na Groupe Kania (traditionele percussie uit Congo), de swingende Braziliaanse percussie van Medicamento en Bawama. Dit zeskoppig djembégezelschap uit Guinee staat onder leiding van Arafan Touré, een in Nederland befaamde djembéspeler en leraar. Zelf heb ik drie jaar les bij hem gehad en het was weer een groot genoegen hem te zien spelen. Onwillekeurig moest ik terugdenken aan optredens die ik in het verleden van hem heb gezien met Africa Soli en Fatala; in een tijd dat ik zelf net met djembéspelen begon. Een man die van grote betekenis is voor de ontwikkeling van het djembé spelen in Nederland.

"La salsa es mi vida"
Van Guinee is het niet ver naar Venezuela. In de middenzaal geeft Gerardo Rosales een clinic in Afro-Venezolaanse en Caribische percussie. Op weergaloze wijze demonstreert hij op cajon, bongo's, conga's en timbales allerlei Venezolaanse en Cubaanse ritmes. Met als motto: "La salsa es mi vida" (de titel van zijn in New York opgenomen CD). Om je vingers bij af te likken. Twee weken terug had ik nog van hem genoten bij de Descarga Cubana in Paradiso (samen met de Cubaanse pianist Ramon Valle) en nu doet hij 't in zijn eentje met een tape.
Daarna is het swingen geblazen bij de Surinaams-Indiaanse percussie van Pawana, een combi van traditionele Surinaamse kawina met eeuwenoude Indiaanse melodieën.

Verrassing
Helaas is er te veel om alles kunnen zien, ik zal zeker het een en ander aan moois gemist hebben.
Af en toe moet er ook even relaxed worden en zit ik een saté te eten aan het IJ, kijkend naar een vliegtuig. Ik denk vooruit aan mijn volgende percussiereis komende zomer naar Cuba.
Na het eten heb ik nog drie groepen kunnen zien: allereerst The Roots in de Stiggelboutzaal. Een grote verrassing. Twee jonge gasten (Junior Martin en Mamour Seck) die een fantastische melodische groove neerzetten op drums, conga's en djembé. Vooral Mamour Seck vond ik erg goed, een groot talent. Heel strak en gevarieerd.

Rustgevend
Ook in de Stiggelboutzaal en niet buiten zoals eerst de bedoeling was: Jam ak Jam onder leiding van stersolist Kissima Diabaté. Djembé, dundun en kora brengen me terug naar Senegal, Gambia en de Casamance-het zuiden van Senegal, gelegen onder Gambia.
Als djembéspeler is het genieten en tegelijkertijd hoor ik de verschillen tussen het djembéspel uit Guinee en Senegal. Dat uit Senegal is toch sterk beinvloed door de ritmiek en de felheid van de sabar, de nationale drum van Senegal die rond Dakar wordt gespeeld. In het zuiden van Senegal is de muziek zachtmoediger dan in Dakar.
De djembémuziek uit Guinee is melodieuzer zoals Arafan Touré liet horen. De Senegaleze percussionist/ djembéspeler Ousmane Seye speelde bij Arafan's Bawama op de dundun. Met Victor Sams (St.Eustatius) en gitarist Frankie Douglas speelt hij op de gomgoma, een grote duimpiano. Sams kwam als zanger/componist ooit in contact met de n'goni, een snaarinstrument uit Mali. In zijn muziek hoor je ook reggae invloeden. Ik vond die mix tussen Afrikaanse en Caribische melodieën zeer rustgevend na al het percussie geweld. In een rustige trance zingt Sams zijn liederen; alsof je onder een palmboom aan een Caribisch strand naar deze muziek zit te luisteren.

Naast alle prachtige ritmiek heb ik weer vele bekenden ontmoet, mensen van wie ik les heb gehad, die ik les heb gegeven, met wie ik ooit heb gespeeld en met wie ik wellicht eens zal spelen. Want dit festival is ook een ontmoetingsplek voor de Nederlandse (en Amsterdamse) percussiescene. Er worden vaak plannen gesmeed voor nieuwe projecten, voor verrassende crossovers. Wie weet wat dat volgend jaar weer oplevert !!!

Rik van Boeckel

Eerdere artikelen over AMP:
Percussiefestival 2000
Percussiefestival 2001
AMP's Bodymoveday
Interview met de oprichters van AMP